• Pakize Türkoğlu kimdir?
    Ben 1927 yılında Gazipaşa’da doğdum. Yaylaya göçtüğümüz bir mevsimmiş, yaylada doğmuşum. Sağlıklı olayım diye beni yaylada kar suyu ile yıkamış ebem. Köyümüz dağ köyüydü, aile gibi herkesi tanırdık. Böyle bir ortamda büyüdüm. Mektep denilen küçük bir yapı vardı orada, sonradan öğrendim ki orası benim doğduğum yıllarda açılan millet mekteplerindenmiş. Latin harflerine geçişte orada köylülere okuma yazma öğretilmiş. “Mektep” lafını oradan duydum. Bizim köyden mektebe giden iki çocuk vardı ve onlar farklı şarkılar öğrenip söylüyorlardı. Köyümüzde okul olmadığı için onlar Gazipaşa’daki ilkokula gidiyorlardı. “Ben de mektebe gideceğim” diye ağlardım. Bomboş küçücük bir yerdi. Babam “Asıl mektep Gazipaşa’da” dedi. Bir gün o çocuklar tatile geldiklerinde anamı sıkıştırdım onlara gidelim diye. Amacım o çocukların mekteple ilgili sözlerini dinlemekti. Mektebe gitmenin nasıl bir şey olduğunu anlamak istiyordum. Gittik, çocuklar evde yoklardı ama analarının yünden dokuduğu torbaları vardı evlerinde. “Mekteplileri mi görmeye geldiniz? Tarlaya gittiler” dedi anaları. “Ben de mektebe gideceğim” dedim, hoşuna gidecek zannettim ama öyle olmadı “Sus, tövbe de okuyan kızlar cehennemde yanar” dedi. Hayalimi söndürdü adeta. Benim anam da ona çıkıştı beni kırdığı için. O gece eve geldim, mektebe gidersem yanar mıyım yanmaz mıyım diye düşünüyorum. Babam Alanya’daydı onun gelmesini bekledim. Babam atından inerken eğilmesini istedim ve kulağına “okula giden kızlar yanar mı?” dedim. “Hayır, öyle bir şey olmaz, Allah kadını erkeği ayırmaz” dedi babam. “Kızlar da gider erkekler de gider. Madem çok istiyorsun seni göndereceğiz mektebe” dedi. Başka bir ailenin yanına gidip okumam gerekiyordu. Yaşımın dolmasını bekledik. O sene cumhuriyetin onuncu yılıymış ve köydekiler onuncu yıl törenlerine hazırlanmaya başladı. Erkekler “biz gideriz kutlamaya” deyince köydeki kadınlar “biz de gideceğiz Mustafa Kemal Paşa’nın düğününe” dediler. Onuncu yıl törenine düğün yani eğlence diyorlardı. Benim okula gitmeme daha bir sene vardı ama ben Mustafa Kemal Paşa’nın düğününe gideceğim diye çok ağlayınca babam beni bir yıl erken yazdırdı okula. Cumhuriyetinin onuncu yılında Gazipaşa İlkokulu’na kayıt oldum. O kadar farklı bir şeydi ki benim için Gazipaşa’daki okul. Bir dağ köyünde büyümüş çocuk için çok farklı şeylerdi. Daha okula giderken çok engelden geçtim. Eşeğe bindirdiler, köyümüzden iki kişi beni götürdü. Taş köprü dedikleri yerden geçmek çok zordu. Bana o taş köprü sırat köprüsü gibi geldi. Okul yolu böyle bir şeydi. Köy çocukları için, özellikle kız çocuklar için köylerinin dışında o yıllarda bir yere okumaya gitmek zordu.

    Babanızın eğitim düzeyi neydi?
    Babam imam kökenli bir ailenin torunu. Hatta evliya torunu deniyor. Osmanlı döneminde imam hatip okulunda okumuş. Rüştiyede de okumuş, Sultaniyeyi yarım bırakmış. Bir bilinç kazanmış. Osmanlı döneminde çok okumak isteyen biriymiş. Cumhuriyet döneminin getirdiği yenilikleri çok iyi anlamış. Annem de Cumhuriyet’in getirilerini iyi biliyordu. Bizim köydeki kadınlar “Kemal’in iyilikleri” diye anlatırlardı cumhuriyet döneminin iyiliklerini. Çünkü bunlar kurtuluş savaşını yaşamışlar, kocaları gitmiş, vatan kurtulmuş. Bunları biliyorlar. Öteki köyün muhtarı bir kadın olmuş mesela kurtuluş savaşı sırasında. Böyle bir hayranlıkları vardı Mustafa Kemal’e karşı.

    İlkokul yıllarınız nasıldı?
    Oranın zengin bir ailesinin yanında kalıyordum. Kocaman bir ev, kiremittendi. Sahil evi olduğu için benim gördüklerimden farklıydı. O ailenin kızları vardı ben de onlarla birlikte okula gitmeye başladım.

    Aileniz sizi ilkokul okumanız için başka bir ailenin yanına nasıl bırakıyor, bu aile neye göre seçiliyor?
    O dönem böyle dostluklar vardı. Şehirlerde oteller, yurtlar yoktu ama çok uygar ilişkiler vardı. Babamın canciğer dostu Sarı Mehmet’in yanında kalıyordum ben. Ahbap, kendisine emanet edilen çocuğa kendi çocuklarından bile iyi bakmak zorundaydı. Kendi çocuklarını ihmal etseler bile bana daha iyi bakarlardı. Yazın bizim yayla evimizde de emanet çocuklar olurdu ve babam onlara bizden daha çok itina gösterirdi. Çaresizlikler olduğu zaman insanlar bir dayanışma, bir imece ortamı yaratırlar. Ben hiç kendimi yabancı gibi hissetmedim orada. Evin hanımı olan Sultan Teyze bana “benim kızım” diyordu. Zaten öyle bir yakınlık göstermeseler ben okuyamayacaktım.

    Okulunuz nasıldı?
    Okula gittik, küçük bir binaydı ve orada hiç görmediğim yeni şeyler gördüm. Boynumda bir altın kolyem vardı, başöğretmen çıkarmamı söyledi. Ben köyde hissetmediğim bir duygu hissettim: herkesin eşit olması. Eşitlik insanı çok rahatlatır. Yani o altını çıkartınca çok rahatladım çünkü herkesle eşit olacaktım. Bir de öğretmen beni kaydederken “Bak buraya yazıyorum Evliya Zade Şevki Kızı Pakize diye” dedi. Herkese “zade” yazmıyorlardı, belli ailelere yazıyorlardı. Bir yıl sonra soyadı yasası çıktı. Soyadları konunca o zadeler silindi. Altın takılmayacak, zade olmayacak yani zenginlik olmayacak, soyluluk olmayacak. Bir de forma giyince kimin dindar olduğu, kimin yoksul olduğu belli olmadı. Ben o zaman bunun bilincinde değildim ama Cumhuriyet eğitiminin nasıl sağlam bir temele oturduğunu sonradan anladım. Laik eğitimin temelinde bunlar varmış. Uygarlığı okulda tanıdım mesela ilk kez tulumba gördüm, musluk gördüm. Bunları kullanmayı bilmiyordum ve evinde kaldığımız abla göstermişti bana. Bunları köyümüzde daha önce hiç görmemiştim. Şimdiki yorumuma göre bunlar bir çocuğun uygarlıkla karşılaşmasıydı. Okul tabi ki daha uygar olacak, yoksa çocukta bir ilerleme yaratmaz.

    Herkes çocuğunu okula gönderiliyor muydu?
    Cumhuriyetin kurulduğu andan itibaren kızların okula gitmesi söylendi. Gazipaşa’da herkes çocuğunu okula göndermiş ama arada çay olan köyler ulaşım zorluğu nedeniyle gönderememişler. Ben nasıl olsa Gazipaşa’da başkasının evinde kalıyorum diye sonradan Alanya ilkokuluna yazdırdı babam beni. İlkokula orada devam ettim. Kendisi de Alanya’da çalışmaya başladı ve biz Alanya’ya göçtük. Yazın köye kışın Alanya’ya göçüyorduk. Köy çocuğu ilçenin okuluna gittiğinde “öteki çocuk” oluyor. Önlüklerimiz olduğu için anlaşılmıyor köylü olduğunuz, o önlüklerimiz olmasa köylü olduğumuz belli olurdu. Gazipaşa ve Alanya’da ilkokul okurken yeni yeni sözcükler öğrendim, eşyaların adlarını öğrendim. Anladım ki ben okumak istiyorum, memur olmak istiyorum. Ebe hanımı görmüştüm, belki ebe olurum diye düşünmüştüm. Öğretmenlerimiz bizi iskeleye götürmüştü, iskelede oturan üç kişiden biri bizi görünce kalktı ve “Selam, irfan ordusunun güzide erlerine” dedi. Öğretmenliğe verilen önemi burada anladık. Ben artık o andan itibaren öğretmen olmaya karar verdim. Bir okul arayışına girdik ama hiç okul yoktu. Benim zengin ilkokul arkadaşlarımdan bazı kızlar savcının karısından ud dersleri aldılar. “Ben de ud dersleri alacağım” dedim babama. “Alabilirsin ama sen memur olmak istiyorsun, onlar ev kızı olmak istiyor” dedi. “Yok, ben ev kızı olmam” dedim. O dönemde zengin ev kızları ud çalmayı öğrenirdi. Sonra o arkadaşlarımdan bazıları kuran öğrendiklerini söylediler. Ben de o teyzeye gidip kuran öğrenmek istedim. Babam “Kuran kafanı karıştırır, sen başka okuma istiyorsun” dedi. Benim anam çok sağlam duruşu olan ve hayata karşı dirençli bir kadındı. Hoca kızıydı, babasının dizinin dibinde on beş yıl Kuran okumuş bir kadın fakat bana memur olmam gerektiğini söyledi. Bu kadar dindar bir insan olan annem bana böyle söyledi ve ben ne ud dersine gittim ne Kuran dersine. Köye döndük, bana bir okul bulunamadı. Köyde ipek kuşaklar dokurdu teyzelerimiz. Teyzem bana ipek kuşak verdi onu belime kuşandım, oyalı yazma taktım köydeki diğer kızlar gibi. Bir gün Alanya’dan bir akrabamız geldi ve merdivenlerden “Size bir muştum var” diyerek çıktı. Bir mektup getirdi babama. Alanya başöğretmeni yazmış mektubu. Köy enstitüsü açılmış. Milli eğitim memuruna gelen yazıda köylerden okumuş olan kızları toplayın deniyormuş. Babam beni aldı Alanya’ya götürdü. Beni bir imtihana soktular. Önüme bir kâğıt koydular ve buraya yazı yazmamı istediler. Bu yazdıklarımız öğretmenler kurulu tarafından değerlendirilecekmiş ve ona göre okula alınacakmışız. Sanırım dünyanın en güzel yazısını o gün yazdım ben. İki paragraflık bir kompozisyon yazısıydı. Kısa süre sonra bizi tekrar çağırdılar ama milli eğitimdeki memur bana “Sen mutlaka kazanacaksın çünkü kız öğrencilerin de olmasını istiyorlar” dedi. Alanya’nın yüz bir köyünden ilk kez bir kişi devletin yatılı bir okulunda öğrenim görecek dedi. Okuyan kızlar azdı, köylerde okul yoktu. Köy enstitülerine girecek kişilerin köylü olması şarttı. Ben Alanya okulunda okumuştum ama köy yaşamından uzak değildim bu nedenle bana çağrı geldi ama Alanya’da oturuyor olsam yine de çağırırlardı çünkü kız öğrenciler de olsun istiyorlardı. Kayıt olup köye geri döndük.

    Köy Enstitüsü’ne ilk gidişinizi anlatır mısınız?
    Okula giderken beni babam götürmedi, dayılarım götürdü. Bunu bir nedeni babamın hoca olmasıydı. Hocalık yapmıyordu ama hoca çocuğuydu, herkes onu hoca olarak görürdü ve beni yanına alıp götürseydi sürekli soracaklardı kızını nereye götürüyorsun? Kızını neden okutuyorsun? diye. Bu nedenle babam beni dayılarımla gönderdi. Gidişimiz kolay olmadı. Bir at arabasıyla yol aldık. Handa kalacaktık ama hana kızları almıyorlarmış. Öyle olunca dere kenarında kalan köylülerin yanında kalmaya karar verdik bir geceliğine. Ertesi sabah otobüs geldi ve ben ilk kez otobüse bindim. Bana dünyanın en lüks aracı gibi gelmişti. Okula geldiğimizde beni bir öğretmen karşıladı. Beni getiren kişiler babamın mektubunu teslim ettiler. Beni karşılayan Hakkı Bey elimden tuttu ve beni müdüre götürdü. Müdür odası çok mütevazıydı. Benden önce gelen kız öğrenciler beni yatakhaneye götürdüler. Dikiş makineleri vardı ve o yıllarda bir kadın için dikiş makinesi çok mühim bir araç. Bakanlıktan gelen kıyafetleri ve ayakkabıları verdiler ambardan çıkarıp. Müdür odasının yanında kalıyorduk kız öğrenciler olarak. Benden önce gelen öğrenciler hemen alışmışlar ve oranın sahibi gibi olmuşlar. Ben de artık okulun sahibi gibi olmayı istedim, öteki çocuk olmak istemiyordum.

    Kız öğrencilerle erkek öğrencilerden farklı bir görevlendirme ya da ayrımcılık yapılıyor muydu?
    Daha Cumhuriyetin ilk yıllarında laik eğitimle toplumsal ilerlemede kadın ve erkeğin aynı hak ve görevlere sahip olacağı bir toplum yaşamını yeni düzenin ön koşulu olarak görmüş ve böyle bir düzenleme yapmışlar. Enstitüye ilk gittiğimde beş kız öğrenci vardı. 60 öğrenci arasında benimle birlikte sadece altı kız öğrenci vardı. Kadın sayısı az olmasına rağmen biz hiçbir zaman bunu hissetmedik okulda. Aklımıza bile gelmedi az olmamız. Bunun nedeni eğitmenlerin, öğretmenlerin bize büyük bir kabul gösteriyor oluşuydu. Bir de köylü yaşamında kadın erkek hep bir arada çalışır. Enstitüde de bu yaşam vardı. Bir eğitim cennetiydi orası. Okulun insanda olumsuzluk hissi verecek hiçbir yanı yoktu. Öğrenciler kadın ya da erkek değil insandı. Normal okullarda bu ayrım vardı ama enstitüde kız erkek ayrımı hiç olmazdı. Herkes her işi yapardı. Köy enstitüleri açıldığında kadınların da orada eğitim alabilmeleri için pozitif ayrımcılık yapılmıştır. İsmet İnönü bu konuda çok çaba harcamıştır. Trenle gittiği köylerde insanlara kadınların okuması gerektiğini anlatmıştır. Köylülere kızlarını okula göndermeleri gerektiğini söylemiştir. Bu konuda radyo konuşmaları da yapmıştır.

    Diğer okullardan farklı olarak enstitüde hangi dersleri görüyordunuz?
    Biz bataklık kuruttuk, tuğla taşıdık, dikiş öğrendik. Bataklık kurutmak bir dersti bizim için. Amelelik değildi yaptığımız, bilimsel bilgiler işin içindeydi hep. Eğitimimizin analitik ve çözümleyici yanı üretimci olmasıydı. Bizim yaptığımız işlerle hem eğitim ucuzluyor yani eğitim masrafları azaltılmış oluyor hem de öğrenciler nitelikli bilgi alarak yaşam kalitesini yükseltiyordu. Gündelik yaşamda kullanılacak bilgiler veriliyordu uygulamalı olarak, aynı zamanda bu bilgilerin bilimsel altyapılarını da öğreniyorduk. O dönemdeki insanlar için çok farklı bir şeydi bu. Enstitüdeki eğitim sistemini garipsiyorlardı. Bataklık kurutmamıza çok şaşırdılar. Onlara göre öğrenci dediğin oturur masada yazı yazar. Hatta sizin kuşakların bilmediği bir şey vardır: O dönem Osmanlı yönetiminden yeni çıkmış olan toplumumuzda bir çocuk ortaokula başlayınca veya liseye gidince asla elinde bir şey taşımazdı. Çünkü o okuyor, efendi oluyordu. Mesela valizini taşımazdı, birisine taşıtırlardı. Kendisi şehirliyse köylüye taşıtırlardı valizi. Ancak köy enstitüsündeki öğrenciler kendi valizlerini kendileri taşıyor, yataklarını kendileri hazırlıyor, her işlerini kendileri yapıyordu. İnsanlar çok şaşırdılar bu duruma. Köye gideceğim zaman beni almaya gelen dayıya heybeyi yanlış bağladığını söyledim. O da yanlış bağladığını fark edince “Sen nerden biliyorsun bunu bağlamayı?” dedi bana. Okulda bunları öğrendiğimizi söyleyince “Eskiden okuyan kişiler işe el sürmez, eşyasını taşımazdı. İsmet’in elbet bir bildiği var ki böyle bir eğitim yapıyor” dedi İsmet İnönü’yü kastederek. Karşıdan bizi görenler amelelik yapıyoruz sanıyorlar ama biz ders yapıyorduk. Tüketici değil üretici eğitim sistemiydi bu. Tüketici eğitim çok pahalı, buna para yetmez. Köy enstitülerinin kurucusu İsmail Hakkı Tonguç bu üretici eğitim sisteminin ülkemiz için şart olduğunu düşünerek getiriyor. Üretici eğitimde derslerin işleniş yöntemleri tamamen farklıydı. Tüm dersler iş içinde yapılıyordu. Edebiyat dersi kapsamında çocuklara her ne olursa olsun mutlaka günde bir saat kitap okutuluyordu. Orada okuma alışkanlığı kazanıyordu çocuklar. Öğretmenlerin de yılda belli bir sayıda mesleki ve meslek dışı kitap okumaları zorunluydu. Köy enstitülerinden edebiyatçıların, yazarların çıkması bu şekilde oldu. Üretim içinde eğitim yöntemi müthiş bir buluştu. Yeni bir eğitim kültürüydü bu. Öğrenciler okulun her işine katıldıkları gibi yönetimine de katılıyorlardı. Öğrenciler de öğretmenler kadar eğitimden sorumlu ve yetkili oluyorlardı. Haftalık toplantılarda söz alıp yapılan işleri değerlendirme ve gerekirse eleştirme hakkına sahiptiler. Bu, eğitimde demokratikleşmedir. Köy enstitülerinde erkeklerle birlikte aynı işleri yaparak bir eğitim alıyorsunuz. Ortaya erkeksi bir kadın tipi çıkmıyor ama hanım hanımcık da olmuyorsunuz. Cumhuriyetin yeni insanı kadın veya erkek bu şekildeydi. Karma eğitim en iyi şekilde köy enstitülerinde gerçekleşti. Sosyalleşme denen şeyi kadın ve erkeğe birlikte veriyordu oradaki eğitim. Klasik eğitimlerde ise kadınlar okuldan sonra geri planda kalabiliyor, sosyal hayata yeterince katılmıyor.

    Günümüzdeki eğitim kültürünü nasıl buluyorsunuz?
    Okuma yazma icat edileli bin yıllar olmuş neden hala dünyada bu kadar okuma yazma bilmeyen insan var? Kaldı ki eğitim sadece okuma yazma değildir. Bunun nedenlerinden biri eğitimin pahalı bir yatırım olmasıdır. Para yetişmiyor eğitime. Diğer sebebi ise yöneticilerin kadınların eğitimde geri çekilmesini istemesidir. Oysa Anadolu kadını geri çekilirse Anadolu çöker. Kadınlar bir taraftan çocuklarına bakarken bir taraftan bu toplumun ekonomisine katkı sağlayan insanlardır. Bu işleri okumuş kişiler olarak yapmaları gerekiyor. Yöneticiler kadınları eğitimden geri çekmeye zorlamamalıdır. Kadınlar eğitim gördüğü sürece anneliği ve mesleklerini daha iyi yapar. Atatürk tüm kadınların erkeklerle eşit haklara sahip olmasını cumhuriyetin bir koşulu olarak görüyor. Kadınların sadece okuması değil, erkeklerin yaptığı her meslekte var olmasını istiyor. Düşünün cumhuriyetin kurulduğu o yıllardan bu yıllara ne kadar değişmiş. Bugün kadını geri çekmek istiyorlar. Suyun geri akması gibi bir şey bu. Kadınlar cahil kalırsa ülkenin gelişmesi engellenmiş olur. Kurtuluş savaşına katılmış kadınları geri çekmeye çalışıyorlar. Zorunlu eğitime değil ama kadınların zorunlu eğitimine karşılar.

    Kadın müzesi hakkındaki fikirleriniz nelerdir?
    Eğer bir toplumda kadınları geriye çekmek isteyen düşünceler varsa kadın müzesi kurulmalıdır. Belki kadın müzesi kurularak toplumda kadınları geri plana çekmek isteyenlere karşı bir alternatif oluşabilir.

    “Kızlar Da Yanmaz” kitabını yazarken neler düşündünüz?
    Ben bu kitapta kendimi anlatmadım, eğitimle ilgili anılarımı anlattım. Türkiye’de eğitimi anlatmak için yazdım ve eğitimin engellenmek istendiği zaman neler olabileceğini yazdım. Eğitim çocuğun yanına götürülmelidir. Batı medeniyeti, okumuş insanlarım omuzlarında yaratılmıştır. Öyle ben demokrasiye geçtim demekle olmuyor. Özellikle kadınların büyük ölçüde okumadığı bir ülkede demokrasiye geçilemez. Hiçbir batı ülkesi yoktur ki bu kadar okumamış insan olsun. Bu kitabı yazma nedenlerimden birisi budur. Eğitim için çok lüks harcama yapılmayacaktır. Şehirlerimizde çok büyük yapılar yapılıyor, çok paralar harcanıyor ama ilkokullar kötü durumda. Çocukların eğitimine yeteri kadar önem verilmeli. Bir taşımalı eğitim denen şey var. Çocuk eğitim için taşınmaz, eğitim çocuğun ayağına gitmelidir ve en güzel, en konforlu yer okullar olmalıdır. Ancak bu şekilde demokratik bir ülke oluruz. Bugün Türkiye’de hala milyonlarca okuma yazma bilmeyen kadın var. Bu bir ayıptır artık.

    Aksu Köy Enstitüsü’nde okuduğunuz yıllarda sizi etkileyen öğretmenlerinizi anlatır mısınız?
    Köy enstitülerine öğretmen atarken bir kural vardı; buraya isteyenler, bu işten anlayanlar gelecekti. Yani arkadaşınızı, akrabanızı tayin etmeyeceksiniz. O işin adamı olabilecek kişileri atayacaksınız denmiş. Aksu’ya ilk gelen öğretmenlerden biri okul doktorumuz Dr. Bedia Hüdaverdi’dir. Kendisi İstanbul’da yetişmiş doktor bir ailenin kızı. Bizim enstitüye geldi. Hem doktorumuz hem sağlık bilgisi öğretmenimiz oldu. Öncelikle öğrencilerin sağlık durumlarını ele aldı. Bizim yeme içmemizi düzenledi. Bize yeni yemekler çıkardılar bu şekilde, iyi beslenmemiz için bilgiler verdiler. Hasta gelen arkadaşları tedavi etti. O geldikten sonra enstitüye gelen çocuklara sağlık muayenesi yapmaya başladı. Aynı zamanda okul dışında da doktorluk yapardı. Gece gündüz gelirdi köylüler yardım isterlerdi. Enstitü öğrencilerine iğne yapmayı öğretti. Gittiğiniz köylerde sağlık memurları yetişinceye kadar iğne yaparsınız derdi. Mezun olup köylere gidecek öğretmenlere birer de sağlık dolabı veriliyordu zaten. Sağlık bilgilerinin uygulamalarını hep öğretti bize. Dr. Bedia’dan önce Antalya’da hiç kadın doktor yokmuş. Bir keresinde bizi muayene için hastaneye götürdü. Enstitünün arabasıyla bir yere kadar gittik, ondan sonra yürüyecektik. Dr. Bedia’nı üzerinde de beyaz forması var. Bütün Antalyalılar sokağa çıktılar onu görmek için. Hastaneden sonra eczaneye gittik ilaçlarımızı almaya bu sefer eczanenin etrafına toplandı insanlar Doktor Hanım’ı görmek için. Antalyalı bir avukatla evlendi sonra, Bedia Kervancıoğlu oldu adı. Onun dışında Ruhi Esin ve eşi Zühre Esin vardı bizleri çok etkileyen. Zühre Esin edebiyat öğretmenimizdi. Zühre Hanım bizi bir seferinde Perge’ye götürdü. Biz o zaman “Perga” derdik oraya. Bizden Perge hakkında kompozisyon yazmamızı istedi. Niçin bir tarafta eski zamanlarda böyle bir şehir yapılmış da şimdi sıtmalı insanlar, saz evler var diye. O zamanlar ören kültürü yoktu kimsede. Böyle bir eğitim verilmiyordu. Perge’den taş taşıyordu köylüler, biz de taşıdık. O sıralarda oradan bir lahit çıktı. Müdürümüz bakanlığa yazı yazdı burada çok sayıda eski eser var diye. Bir konferansçı geldi ve anlattı bize işte o zaman öğrendik eski eserlerin korunmasını. Biz o lahdi çok özen göstererek enstitünün bahçesine getirdik ve etrafına çiçekler dikerek güzel bir görüntü oluşturduk. O lahdin içinde gözyaşı şişeleri bile vardı ve tarih öğretmenimiz bize bunları anlatarak eski eserlere karşı bir bakış kazanmamızı sağladı. Diğer öğretmenlerimizden hatırladığım Hakkı Rodop vardı eğitim başı olarak. Talat Ersoy kurucu müdürdü. Hamit Özmenek müdür yardımcısıydı. Bunlar hatırımda kalan ve enstitünün kuruluşunda çok emeği olan kişilerdi. Dikiş öğretmenimiz Pesent Yılmaz vardı. Durmuş Bey vardı inşaat öğretmeni.

    Çok farklı bir eğitim veriliyormuş enstitüde.
    Eğitimin bir ayağı da güzel sanatlardı bizde. İş içinde öğrenim verilirken aynı zamanda öğretmenler bize dünyaca ünlü sanatçıları ve eserlerini anlatırlardı. Farklı sanat dalları hakkında hem teorik hem pratik eğitim alıyorduk. Yüksek köy enstitüsünde ise sanat tarihine çok önem veriliyordu. Ünlü ressam Malik Aksel bizim sanat tarihi öğretmenimizdi. Eğitimde bölgesellik vardı. O bölgenin ihtiyaçlarına göre şekillendiriyorlardı. Mesela bir bölgede soba yakmak bir ihtiyaçsa bu mutlaka öğretiliyordu. Bir öğretmen bunları biliyor ve uyguluyor olmalıydı. Şimdi bu işler küçümseniyor, “Ders mi anlatacağım soba mı yakacağım?” deniyor. Gündelik hayatımızda kullanılan aletlerin, makinelerin işleyişi daha ilkokuldan başlanarak anlatılsa toplumumuz için çok faydalı olurdu. Bize enstitüde bisiklet kullanmayı bile öğretmişlerdi ikinci dünya savaşı yıllarında. Daha sonra motosiklet kullanmayı da öğrettiler. Hasanoğlan Yüksek Köy Enstitüsünde ise özellikle kız öğrencilere araba kullanmayı öğrettiler. Müdür bize bir araba tahsis etti ve başımızda bekledi biz öğrenene kadar. Enstitüler kapatılmasaydı bu kadar çok trafik kazası olmazdı Türkiye’de. Düşünün şimdi, ta o yıllarda motosiklet öğrenen köylü kızları var bir tarafta, diğer tarafta ise 2015 yılında hala “Haydi Kızlar Okula” diye kampanya yapılıyor.

    Kadınlara ne gibi tavsiyeleriniz olur?
    Öncelikle şunu belirteyim bizim aldığımız eğitim o dönem bir devlet politikasıydı. Bugünün okumuş kadınları zaten bazı şeylerin farkında. Kadınlar bilinçlenmelidir. Bilinçlenmenin başı “Ben kadın olarak bu toplumun neresindeyim? Toplumdaki yerim nedir? Kendi toplumumun dünya toplumları arasındaki yeri nedir? Diye düşünmektir. Mesela kadınların sorunları varsa kadın müzesi açmak bu sorunları aşmak için bir alternatiftir. İyi bir eğitimle kadınların da erkeklerin de sorunları çözülür.
  • HİNDUİZM

    1 milyarlık nüfusuyla Hinduizm, adından da anlaşılacağı gibi Hindistan ve çevresinde yaygındır. Hinduizm mistik bir dindir. Bilinen en eski dindir.

    Ne zaman ve kim tarafından kurulduğu hakkında yeterli bir bilgi yoktur. Hindu (Hinduizm dinine inanan) yolunu, sevgi, şiddetten kaçınma, iyi davranışlar ve doğruluk yasası tanımlar.

    Bütün karmalar temizlenene, Tanrı fark edilene kadar her varlık yeniden bedenlenir. (reenkarnasyon).

    Hinduizm’e göre insanın yaşamlarında başlarına gelen kötülükler ve felaketlerin Tanrı ile ilgisi yoktur, Tanrı asla hiçbir şekilde kötülüğe ve felakete neden olmaz.

    Tanrı, fizik yasalarını ve doğa kanunlarını yaratması gibi, karma yasasını da var etmiştir, böylece kişi, kaderini kendisi yazmaktadır ancak “Sevgi” olan Tanrı, eğer derin bir şekilde istenirse insanların karmalarına iyi etkiye neden olacak bir biçimde müdahale edebilir.

    Hinduizm’de Budizm’den farklı olarak peygamber inancı vardır. Ancak buradaki peygamber ile Ortadoğu peygamberleri arasında bir fark vardır.

    Ortadoğu dinlerinde peygamber Tanrı tarafından seçilir. Hinduizm’de ise bu olgu kazanılır. Birçok kere enkarne olmuş ve karmasını temizlemiş olan olgun ruh vahiy yolu ile Tanrı ile iletişime geçebilir. Dinsel bayramlar, haç, kutsal ilahiler ve evlerde tapınak uygulanan geleneklerdendir.
  • 180 syf.
    ·2 günde·Beğendi·10/10
    *
    Cumhuriyetin en başarılı eserlerinden biridir tam bağımsız Köy Enstitüleri. Geçmişte başarıya ulaşmış, başarısı da kapatılmakla ödüllendirilmiştir. Çünkü; ülkemizde her başarının bir ödülü değil, cezası vardır.
    *

    Köy Enstitüleri açıldığı yıllarda değil de, kapandığı yıllardan sonra daha çok gündemde olmuş, her dönem geçmişe ait bir özlem, bir merak yaratmıştır. Günümüzde de hep gündeme gelmesine rağmen, yararlı bir konu olduğu için süregelen iktidarların hiç hedefinde olmamış, döneminde yarattığı kültüre hala yaklaşılamamıştır.

    “Köy Enstitüleri Demokrat Parti döneminde 27 Ocak 1954'te kapatılmıştır. Bu bir spoilerdır. Bu incelemede SPOILER vardır, çünkü tarih dediğimiz şeyin ta kendisi SPOILER olmasına karşın, bazı okurlar SPOILER şikayetleri ile kendilerine eğlence aramaktadır. Evet, bu incelemede SPOILER vardır!”

    İncelemeyi üç bölüme ayırdım ve anlaşılır bir şekilde sizlere sunmaya çalıştım. Umarım faydalı bir paylaşım olur. Keyifli okumalar.

    *

    BÖLÜM I: Genç Cumhuriyet, Atatürk, İmkansızlıklar ve Baykurt’un Fikirleri;

    Cumhuriyetin ilk dönemlerinde 3 Mart 1924 yılında öğretim Birliği, 1 Kasım 1928'de yeni abecenin (alfabe) kabulü ile 1932 yılında Halkevleri kurulmuştur. Bu programlar Yeni alfabenin kabulü ile Başöğretmen Mustafa Kemal Atatürk’ün liderliğinde tüm ulusa yayılmaya çalışılmıştır. Özellikle yeni harflerin öğretilmesi ve kısa zamanda okuma yazma oranının yükselmesi bu seferberliği başarılı kılmıştır.

    Şimdi bu programlar ve projeler yeterli miydi? Kesinlikle yetersizdi ama fakir Cumhuriyet daha yeni gelişiyordu ve her şeyi yapabilmesi imkansızdı. (Osmanlı’dan geriye büyük bir enkaz kaldığını unutmamak gerekir.) Bunun nedenlerinin en başında nitelikli ve bilgili insan yoksunluğuydu. Özellikle okumuş ve tahsilli insanların cephelerde şehit olması, zaten azalan ülke nüfusunda büyük bir gedik oluşturmuştur. Özellikle Yunanistan ile yapılan mübadele sonrası, Anadolu da ki ermeni asıllı zanaatkarlar Yunanistan’a gitmek zorunda kalmış, iş bilen yerli halk pek az kalmıştır. Çiftçilik, hayvancılık, el işçilikleri, duvar işçilikleri, aklınıza ne gelirse her şeyden yoksun bir devlet düşünün. Açlık, hastalık, parasızlık…

    Fakir Baykurt, ilk olarak eğitim alanında atılımın yapılması gerekliliğini söylese de, o da bu fakirliğin ve yetersizliğin farkındadır. İstediği şey o olsa da, daha ülke düşman işgalinden kurtulmamışken, Mustafa Kemal İzmir’de Birinci İktisat Kongresini toplamış ve eğitimin önemi çok öncelerde vurgu yapmış ve geleceğin savaşının cehaletle olacağını daha cephedeyken vermiştir.

    Bu ve benzeri birçok olumsuzluk varken asıl etkeni Sayın Baykurt çok net ifade ediyor:
    "Yazgıcı anlamda değil, ama gerçekten Atatürk'ün erken ölümüyle Türkiye büyük fırsatlar yitirdi." #44894868

    Bu eksiliğin bir şekilde kapanması ve özellikle köyden başlayan ve toplumu kucaklayan bir sisteme ihtiyaç vardı. 1935 yılından başlamak üzere Köy Eğitmen Kursları ve Köy Öğretmen Okulları açıldı. Bu projelerin yararı ya da yararsızlığından çok, köylerde öğretmenlik yapan öğretmenler sahiplenici değildi. Kısa bir tatilde dahi hemen şehirlerine koşuyorlardı ve köyde yaptıkları şey, eğitimden çok zorunluluktan doğan ezberci bir eğitimdi. Kısacası faydasız idi.

    Sayın Baykurt, Cumhuriyet’in ilk yıllarına ve Atatürk’e bu konuda birkaç kere eleştiri getiriyor ama kendisi doğduğunda yani 1929 yılında Cumhuriyet 6 yaşında, Atatürk vefat ettiğinde ise kendisi 9-10 yaşlarındadır. Yani, dönemi yaşamış bir yetişkin değil, dönemin içinde büyüyen bir çocuktur. Hali ile düşünceleri gayet normaldir. Yaşadığı yıllar ve özellikle Köy Enstitülerinin kapanması ve vefatına dek, yaşayıp kendisi de göreceği üzere, her şeyi yapmak ve hatta en iyisini yapmak, imkanlar dahilinde her zaman zor olmuştur. Baykurt, Atatürk’ün yapmak istediği ve başarmış olduğu şeyleri bildiği için, onun döneminde böyle bir şey olsaydı, yüzde yüz başarıya ulaşacağını bildiğinden, üzüntüsünü dile getirmesi çok doğaldır.

    BÖLÜM II: Köy Enstitüleri’nin Kuruluşu, Sağladığı Yararlar, Hedefleri ve Kapatılışı;

    “17 Nisan 1940 tarihinde 3803 Sayılı Köy Enstitüleri yasası TBMM’den geçti. Köy Öğretmen Okullarının adı bu tarihten sonra Köy Enstitüleri oldu. Yasanın çıktığı 1940 yılında Köy Enstitüsü sayısı 10’du. 1944 yılında bu sayı 20’ye ulaştı. 1948 yılında Van’da açılan Ernis Köy Enstitüsü ile sayı 21 oldu.”
    Köy Enstitüleri nerelerde kurulmuştur, harita üzerinden detaylıca bakalım:
    https://ibb.co/w02NMMJ
    Haritaya baktığınızda, ülkenin dört bir yanına yayılmış bu enstitüleri göreceksiniz.

    Köy Enstitüleri; Mustafa Kemal’in genç Cumhuriyeti’nin temeli sağlam Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel ve İlköğretim Genel Müdürü İsmail Hakkı Tonguç'un eseridir.

    Fakir Baykurt’un 96-102 sayfaları arasında değindiği ilkelere başlık halinde baktığımızda, başarının zaten kaçınılmaz olduğunu bir kez daha anlıyoruz. Bu Enstitüler ezberci eğitimi değil, öğrenirken uygulayan, uyguladığını test edebilen, test ettiğini geliştiren, geliştirdiğini bir başkasına aktaran bu sayede de sürekli olarak aktif olabilen bir projedir. Bu proje başarıya ulaşmış, ulaştığı içinde kapatılmıştır. Bunun birçok nedeni olmakla birlikte, siyasetin kirli çamaşırlarına birazdan değineceğim.

    Enstitüleri Enstitü Yapan İlkeler:
    1- Fırsat ve olanak eşitliği,
    2- İş eğitimi ilkesi,
    3- Öğrencinin yönetime katılma ilkesi,
    4- Özveri ve özgecilik ilkesi,
    5- Kendi kendine öğrenmeyi sürdürme ilkesi,
    6- Yıl boyu eğitim ilkesi,
    7- Herkesi başarılı kılma ilkesi,
    8- Karma eğitim ilkesi,
    9- Çalışmalara halkın katılımı ilkesi.

    Bu ilkeler doğrultusunda Köy Enstitüleri, köyden başlayarak çağdaş ve modern eğitimin ilkesinde toplumu bilgilendirici bir yapıya büründürdü. Bu Enstitüler Çağdaş, bilimsel, laik ve ulusal eğitime bağlı kalmak koşuluyla kendi sistemi vardı. Devletten aldığı ödenekle yetinmiyor, kendi kurduğu, inşa ettiği, ektiği ve biçtiği, ürettiği her şeyden gelir elde edebiliyor ve ayakta duruyordu.

    Doğrusu “köylü milletin efendisidir” değil, Mustafa Kemal Atatürk’ün dediği şekilde “Türkiye'nin gerçek sahibi ve efendisi, gerçek üretici olan köylüdür” sözü bu şekilde ete kemiğe bürünüyordu. Çalışan, üreten ve ürettiğinin karşılığını alan bir köylü, şehrin can damarı oluyordu.

    Köy Enstitüleri sadece okul değil, bundan daha fazlasıydı. Bu Enstitülerde el işçiliği, çiftçilik, hayvancılık gibi birçok konuda eğitim alınıyor ve köylü ile birlikte doğru bilgi kitapların dışına çıkılarak uygulanabiliyordu. Her gün bir saat serbest okuma yapılıyor, tiyatro yarışmaları yapılıyor, başarılı öğrenciler ödül olarak ülkenin başka yerlerine düzenlenen gezilere gitmeye hak kazanıyor, bu gezilerde tüm ülkeyi gezme şansı yakalayarak, coğrafya insanını tanıyor ve bilgileniyordu.

    Bu proje dünya üzerinde benzeri olmayan, tamamen kendi ürünümüz olan bir projedir. Birçok konudan elbet yararlanılmıştır ama, net olarak söylemekte fayda var ki;
    "Köy Enstitüleri yerlidir." #44840137

    Enstitüler "Eğitimden sağlığa, tarımdan tekniğe, yazından iç politikaya, iç politikadan öğretmen hareketine kadar Köy Enstitülerinin, ülkenin demokratikleşmesinde olumlu etkileri olmuştur." Bu etkiler, Enstitüler kapatıldıktan sonra dahi etkisini sürdürmüş, verdiği mezunlar ve yetiştirdiği insanlar ile ülkemize büyük bir fayda sağlamıştır. İçlerinden yazarlar, şairler, mühendisler, öğretmenler, profesörler, doktorlar daha nice branşlarda başarı göstermiş Cumhuriyet bireyi yetiştirmiştir. Bu yetişen insanlarda, öğrendiklerini aktarmış ve Köy Enstitüleri madden yıkılmış olsa da manen varlığını koruyabilmiştir.

    Köy Enstitüleri nasıl kapatıldı?

    "ABD kaynaklı yeni emperyalizme ortam hazırlamak için önce ışıkları söndürmek gerekiyormuş. Hazırlanan plana göre, sonra karşı koyanları ezerek öbürlerine gözdağı vermek vardı.

    >Daha sonra da her türden din okuluyla, aşırı derecede çoğaltılan cami hutbeleriyle, antikomünist yayınlarla gençliği, öğretmenleri uşaklaştıracaklar.

    >Böylece Türkiye akla, bilime, öz çıkarlarına ters, karanlık bir ortamın içine itilecek. İstedikleri fazlasıyla gerçekleşti." #44895977

    Fakir Baykurt, açık kalan dönemin ilk beş yılının verimli, kapatılma korkusunun yaşandığı son beş yıl ise verimsiz olduğunu aktarmıştır. Ülkenin geleceğine faydası dokunan bir kurum, hem de devletin kendisi tarafından kapatılır mıydı? Bunun mantıklı yanı mı vardı?

    Bu sorulara cevap vermeden önce şunu iyi bilmemiz gerekir ki, devletler tek başlarına var olmazlar, kendi kendilerine sürdürülebilir sistemleri yok ise, yok olmaktan kurtulmak, kolayı seçmek, koltuğu kaybetmemek gibi birçok varsayım üzerine olan, olmuş ve olacak olanı bilmek ve ön görmek gerekir. Yani;

    1946’da CHP iktidarı ile kanunlaşıp kurulan Köy Enstitüleri, adına kapatma dememek için 27 Ocak 1954 tarihinde Menderes’in iktidar partisi Demokrat Parti tarafından çıkarılan bir yasayla Köy Enstitüler Öğretmen Okullarıyla birleştirildi ve şalteri indirildi. Ondan sonraki eğitim sistemimiz, bugüne kadar geldiği şekil ile verimsiz, temelsiz, ezberi bile şüpheli, ne bireye ne devlete faydalı şekildedir.

    Bu kapatılma esnasından önceki dönemlerde, bu projenin savunucusu İsmet İnönü olmasına rağmen, kapanışında doğan muhalefete gereken sertlikle müdahale edememiş, bu gidişe dur diyememiştir. Neden?

    Öncelikle Atatürk’ün vefatı sonrasında genç Cumhuriyet bir belirsizliğin içine girdi. Yönetim bakımından sahipsiz kalmadı şüphesiz ama Atatürksüz bir gelecek düşünmedikleri için panik başladı. Cumhurbaşkanı seçiminden başlayan bu panik, ilerleyen yıllarda da devam etti. İnönü’nün yaptıklarını ya da yapmadıklarını bu incelemede paylaşmayacağım, o ayrı bir konudur fakat, bu durum sadece İnönü konusu değildir. Mustafa Kemal’in yanı başında ki dava adamları, hızlıca ona ve kurduğu Laik, Çağdaş, Tam Bağımsız Cumhuriyet’e ihanet edeceklerdi. Konuya bugünden baktığımızda, ihanetin bedelinin çok ağır olduğu da ortadadır.

    Özellikle 1940’lı yıllardan sonra, yavaş yavaş Amerika ve İngiltere yakınlaşması var, bunun tersine birde Sovyetler ile yakınlaşma var. Bu durum değişkenlik göstererek bir o taraf bir bu taraf diye giderken, Menderes’li dönem Amerika ile paralel yürümeye başlamış, ona uygun yasalar çıkarmaya başlamış, LAİK Cumhuriyet’in fişini çekmek için kolları sıvamıştır. Bu süreç 1960’da kendisinin idamı ile son bulmuş, lakin süreç devam etmiştir. Özallar, Erbakanlar bayrağı dimdik ayakta tutmak için fazlasıyla çaba göstermiştir. İçlerine Demirel, M. Yılmaz, Çiller’i de ekleyip, günümüzün iktidar kadrosunu da Refah Partisi’nin kök kadrosu olduğunu varsayarsak, olayın 1940larda kalmadığını, bizzat 2019’da da devam ettiğini görmekteyiz.

    Köy Enstitülerinin kapanması ile birlikte okullarda okutulan ders kitaplarımızda değişti. Amerika’dan alacağımız ekonomik yardım karşılığında, tarımımızdan ve eğitimimizden vazgeçip, demokrasimizi de ayaklar altına almaya başlamıştık. Nasıl ki, Atatürk döneminde ki Cumhuriyet çağdaş bir modelse, özellikle Menderes ve sonrasında ki dönemlerde zıttı olmak ve çağ dışı olmak için maraton koşanlarla doludur.

    Kısacası Kapatılması gerekiyordu, çünkü;
    - Amerika gelişmiş bir Türkiye istemiyordu,
    - İngilizler emperyalizme karşı bir eğitim istemiyordu,
    - Batı ve Avrupa sorgulayan toplum istemiyordu,
    - Tam bağımsız bir ülke istemiyordu,
    - Köylüsü okusun, bilgilensin istemiyordu,
    - Köylü üretsin ama kazansın istemiyordu,
    - Özgür değil, toprak ağalarına bağlı bir toplum isteniyordu,
    - Din üzerinden kesilmiş propaganda, yeniden hortlatılıyordu,
    - Tekke ve zaviyelerin açılması isteniyor, tarikatlar yeniden açılmak isteniyordu,
    - Amerikan güdümünde Din devleti olması beklenen Türkiye, Laik düzenden koparılıp, tamamen sömürge edilip, köle zihniyeti ile yönetilmek isteniyordu.
    Dönemin İstihbarat bilgilerine baktığınızda, ülkenin bölünmesi için Avrupa ve Amerika’nın nasıl birbiri ile savaştığını görmek mümkündür.

    "Kırk yıllık Amerikan yardımıyla, daha çok borçlanma doğuran dış kredilerle geldiğimiz sonuç ortada.

    Niçin kendi gücümüzü harekete geçirmeyi bilmiyoruz? Bilmiyoruz, çünkü BAŞIMIZDAKİLER bunu istemiyor." #44843309

    Bu oyunda kurtlar (Avrupa-Amerika) vardı.
    Tam önlerinde bir de koyun (Türkiye) vardı.
    Kurtlar koyunu görüyor fakat, hangisinin yemesi gerektiği konusunda anlaşamıyorlardı. Her kurt kendisi için plan yapsa da bir türlü istediği sonucu alamıyordu.
    Türkiye hala bu durumdan kurtulmuş değildir.
    Tam bağımsız bir ülke olarak kurulan Türkiye, 1940’lardan itibaren bu yoldan sapmış ve bağımlı hale gelmiş ve getirilmiştir. Yapımda ve yayında emeği geçen herkese teşekkür etmek gerekir. Özellikle Din üzerinden, insanları bölüp, çağdaşlığı düşman edinen insanları ayrıca tebrik etmek gerekir ki, belgeli olmak kaydı ile ülkeyi parsel parsel satarken gram üzüntü duymamışlardır.

    "DP’nin Önce ikinci, sonra birinci adamı olan Adnan Menderes, 1950 seçimlerinden önce ağalara söz verdi, eğer kendisini destekleyip seçimi kazandırırlarsa Enstitüleri kapatacaktı.

    Ağalar ve onların buyruğundaki şeyhler köylüleri kötü biçimde etkilemeyi başarıp DP’yi kazandırdılar. 1951’de Enstitüler kapatıldı." #44835304

    Uğur Mumcu ne güzel söylemiş;
    Muhafazakârlık, "muhafaza" ve "kâr" hecelerinden oluşuyordu... #31301285

    Köy Enstitülerinin kapatılmasına yakın şu yalanlar kanıtsızca ortaya atılmış ve Enstitülerin adına leke sürülmeye çalışılmıştır:

    - Enstitülerde “goministlik” öğretilmektedir,
    - Kızlı, erkekli okudukları için toplumun ahlakı bozulmaktadır,
    - Enstitülerde din dersi olmadığı için din elden gitmektedir,
    - Rus Klasiklerini okudukları için suç işlemektedirler,
    - Öğretmenler militan yetiştirmektedir…
    Görüldüğü üzere konuların çoğu din ile alakalıdır. Çünkü, din üzerinden toplumu ayrıştıran Menderes, afyonun ne olduğunu da bulmuştu… Bir yere kadar tabi…

    *

    “Türkiye’de Köy Enstitülerinin rahatsız ettiği insanlar, bütün devrimlerin rahatsız ettiği insanlardır: Hacılar, hocalar, ağalar, para babaları, eski bey paşa oğulları, medrese kalıntıları, ulema bozuntuları ve bunlara yaranan yada kananlar.

    >>Atatürk Anadolu halkıyla birlikte Kurtuluş Savaşını yalnız dış sömürgenlere karşı değil, bu iç sömürgenlere karşı da kazanmıştı.

    >>O SAĞKEN SÜT DÖKMÜŞ KEDİ GİBİYDİ HEPSİ <<

    >>Sonradan yoksul ve bilgisiz yurttaşlarımızın dertleriyle güçlenip aslan kesilmeye başladılar.

    >>”Din iman gitti, ahlâk, Türklük gitti, Türkçe gitti!” yaygaralarıyla oy avına çıktılar ve olanlar oldu. "

    ~Sabahattin Eyüboğlu #44896297

    Bölüm III: Kitap bize ne gibi bilgiler sunuyor ve okumamız gerekir mi?

    İkinci soruya hızlıca cevap vermem gerekiyor. EVET, OKUMANIZ ŞART!

    Kitabın içeriği Fakir Baykurt’un yazdığı yazılardan, onunla yapılan söyleşilerden oluşuyor. Özellikle ilk bölümde ki soru cevap kısmı fazlasıyla doyurucu ve bilgilendirici. Bu bölümlerden Köy Enstitüleri hakkında bilgi alabiliyor ve ne olduklarını, ne amaçla kurulduklarını ve nasıl faydalar sağladığını ilk ağızdan okuyabiliyorsunuz.

    Bu röportaj sonrasında ki bölümlerde, Baykurt’un yazmış ve yayınlanmış olan yazıları var. Bu yazıların sonunun bir çoğunluğu kapatılan Köy Enstitülerin yerine açılan ve kesinlikle faydalı olmadığını söylediği İmam Hatip okulları ile ilgili. Ben konuya değinmeyeceğim çünkü, faydasını görmediğimiz şeyin gerçek anlamda tartışmasını yapmak ve anlatmak durumuna düşmek şahsım adına da gereksiz olacaktır. Günümüz eğitim sitemi zaten yetersiz, bir diğer taraftan ihtiyaç fazlası olup, asla bitirdikleri bölümü değil, başka işi yapmak isteyip te aileleri tarafından zorlanan ve günlük siyasete kurban edilen insanlar var ki, onlarda bunun acısını yıllar sonra çekecektir. Söz söylemek bize düşmez.

    Kitabın içeriğinde fazlasıyla öneri kitaplar var. Bu kitapları edinmek ve okumak isteyeceksiniz. Önerilen kitaplardan bende olanlar şu şekildedir;

    1- Türkiye'de Köy Enstitüleri
    2- Bizim Köy
    3- Köy Enstitüsü Yılları
    4- Sitede ekli olmayan ama muazzam bir kaynak olan “Kuruluşunun 36. Yılında Köy Enstitüleri Özel Sayısı” https://ibb.co/Kr0qnpw

    Kitaba yazı yazmış insanların hepsi Köy Enstitüleri içerisinde öğretmen olarak bulunmuş, okumuş ve o havayı solumuş insanlardır. İsimlerden yola çıkarak birçok kitaba da ulaşmış olursunuz, o yüzden not almayı unutmayın.

    Kitabı okuduğunuzda fazlasıyla bilgi birikiminizin artacağına şüphe etmeyin. Bunun yanında okumak üzere fazlasıyla kaynak kitap önerisi de almış olacaksınız. Kaynakça kısmında da bolca kitap önerisi mevcut.

    Etkinlik düzenleyip, alıp ama okumayı ertelediğim bu muazzam eseri vakit çok geçmeden okumama vesile olan Ebru Ince ‘ye de teşekkürlerimi iletiyorum. Ve kim bilir etkinliği düzenlemesi için neler ettiğini bilmediğim Tuco Herrera ya da ayrıca teşekkür ederim. İyi ki varsınız. : )

    Ve son sözü Köy Enstitülerinin kurucusuna bırakıyorum:

    "Yaşamın amacı, ileri millet olarak yaşamaktır. Ortaçağ hayatından farksız, geri bir hayata razı olan insan kalabalığıyla çağımız uygarlığına katılamayız, diri millet haline gelemeyiz."

    ~İ.Hakkı Tonguç

    *

    Köy Enstitülerinin ne olduğunu bilmek ve bu fırsattan BİLEREK ve İSTENEREK nasıl mahrum bırakıldığımızı öğrenmek hepimizin boynunun borcudur.

    Okuyunuz ve okutunuz! 10/10
  • Ruhunuz karma, hafıza ve arzu tohumlarından oluşan bir bilinç demetidir. Henüz yeşermemiş bu tohumların farkına vardığınızda gerçeğin bilinçli yaratıcısı siz olursunuz. Bilinçli seçimler yapan bir kişi olduğunuzda da kendiniz ve etrafınızdakiler için geliştirici ve dönüştürücü davranışlarda bulunursunuz.
  • 152 syf.
    ·2 günde
    Bir mahkeme bir çocuğun... yetiştirilmesiyle ilgili ... herhangi bir hususta karar verirken öncelikle çocuğun refahını dikkate alacaktır.
    Çocuk Yasası, madde 1.

    Peki bir çocuğun refahı nedir? Refah bolca para, gösterişli bir hayat mıdır? Refah inançlar uğruna vazgeçilmiş bir yaşam mıdır?

    Bir çocuğa refah vermenin en etkili yolu ona varoluş çabasını anlamlı kıldırmak ve hayatında en çok ihtiyaç duyacağı şeyi "Sevgi" yaşatmak ve yaşatmasını sağlamaktır.

    Kitap, yukarıda da yazmış olduğum Çocuk Yasası,madde 1 cümlesi ile başlıyor. Ana karakterimiz Yüksek Divan Hakimi Fiona May. Fiona , mesleğinde çok başarılı ve deyim yerindeyse zirve noktasında ancak özel hayatında yaşadığı problemler ile karşımıza çıkıyor ilk sayfalarda,kocasıyla yaşamış olduğu kriz,mesleğinden dolayı özel hayatını ihmal ettiğini düşünmesi onu çıkmaza sürüklüyor.

    Fiona mesleği gereği zorlu davalarla uğraşan bu davaları çözümlendirme ve karara bağlama konumundadır.
    Kitabın asıl meselesi ise buradan sonra başlıyor. Fiona ve karar vermek zorunda olduğu davalar.

    İlk dava, Boşanmış Yahudi bir karı kocanın çocuklarının eğitimiyle ilgili bir görüş ayrılıkları yaşadığı bir velayet davası. Tarikata mensup olan baba çocuklarının özgürlüklerini bir hiç olarak görüp dinden başka bir şey düşünmeyen biri.Anne ise daha özgürlükçü,çocuklarının karma bir okula gitmesini istiyor.
    "Oğlan olsun kız olsun, bir insan için en alçaltıcı şey, iyi bir eğitimden ve düzgün bir işte çalışma onurundan mahrum edilmekti"(s.16)

    Diğer dava, yapışık ikizler. Jamaikalı ve İskoç bir anne babanın birbirine yapışık erkek ikizleri. İkizlerden birinin kalbi çalışmıyor ve diğerine muhtaç, İkisinin birden ölmemesi için birbirlerinden ayrılmaları gerekmekte, aile ise inançları gereği bunu cinayet olarak görüyor ve karşı çıkıyor.
    "Canı Tanrı verirdi ve ancak Tanrı alabilirdi."(s.26)

    Son dava ise kitabın temel meselesi. 17 yaşında lösemi hastası Adam Henry. Adam, acilen kan nakli olmak zorundadır. Ailesi ise inançları gereği(Yelova Şahitleri)kan nakline karşı çıkmaktadır. Onlar için kan kutsal ve insan ruhunun özüdür.Yasalar ise henüz reşit olmayan çocuk için ailenin rızasının önemli olduğunu söylüyor.
    İnançları uğruna göz göre göre bir çocuğun ölümüne seyirci kalmak mı, yoksa en önemli şeyin bir çocuğun hayatı olduğuna karar vermek mi?
    "Bir çocuk din uğruna kalkıp kendini öldürmemeli."(s.63)

    Çocuk Yasası, 152 sayfa süren kısa bir kitap olmasına rağmen adalet ve hukuk ,dini inançlar ve özgürlükler,yaşama hakkı gibi gündelik hayatımızda yaşamış olduğumuz sorunlu meselelere yer veren oldukça doyurucu bir kitap, okurken kendime bir çok sorular sorduğum kitap düşüncelerimi sorgulamamı sağladı.

    Tek bir anlatıcının olduğu ve bilinç akışı yönteminin kullanıldığı kitapta, bazı yerlerde kitabın konusu gereği, hukuki terimlere yer verilip,bazı konuların da biraz fazla detaylandırıldığını söylemeliyim.
    Tüm okurlara tavsiye ederim, düşünmeniz ve sorgulamanız dileğiyle..
  • 221 syf.
    ·2 günde·9/10
    Hayatta hiçbir sey tesadüf değildir. Benim bu kitapla karşılaşmam gibi. Önce telefonda tanıştığım sonra yüzyüze görüştüğüm sevgili Emel 'in okuduğu kitaptı. Tatlı arkadaşım anlatınca kitabı ondan aldım ve okudum. İnsanın ufkunu açan, bilinçlendiren her daim açıp okuyarak zihnin farklı bir kapısını aralayan güzel bir yapıt. Hayat döngümüzü, bilinçaltı kodlarınızı, yaşam deneyimimizi, her daim işleyen Karma Yasası'nı ve Çekim Yasası'nı güzel ve akıcı bir dil ile anlatıyor. İlgimi çeken bölüm ise aynalarımız oldu. Karşılaştığımız her insandan ya bir şey öğrenir ya da ona bir şey öğretiriz. Bazen de farkına varmadan yaptığımız yanlışlarımız olumsuz insanlarla karşılaşarak bize gösterilir. Önemli olan karşılaştığımız sorun değil onun bizdeki kaynağıdır. Hayat amacımız olan koşulsuz sevgiye giden yolumuzda farkındalığımızı artırarak rehber olan bu kitabı tavsiye ediyorum. Olumsuz bilinçaltı kayıtlarımızı temizleyerek ve dönüştürerek evrenin sonsuz gücünü farketme zamanı. Sevgi ile kalın