Girit'in uluslararası sorun olduğu 1896-1898 arasında, altı adet renkli kitap yayınlanmıştır. Yunanistan Beyaz Kitap, İngiltere Mavi Kitap ve Fransa da, dört ayrı Sarı Kitap yayınlamıştır. Bu türlü renkli kitapların toplam sayısını, şimdilik 75 olarak belirleyebildik.
Elinizdeki kitap, Fransa'nın Girit konusunda yayınladığı Sarı Kitap serisinin sonuncusudur. Burada yer alan belgeler, Fransızların Girit'e nasıl baktığını anlatır ve Fransa'nın; İstanbul, Londra, Petersburg, Roma ve Hanya'daki diplomatları arasındaki yazışmaları içerir. Belge sayısı çok değilse de, çok önemlidir. 74 belgelik bu kitapta, Girit'in Türkler açısından kaybı, Türk asker ve yöneticilerinin adadan ite-kaka nasıl kovulduğu yer alır. Ayrıca Batılı amirallerin; Rumları kayırması, bunu bir Avrupalılık Görevi sayması, Türkleri ikinci sınıf insan olarak görmesi ve kendi mahkemesinde yargıladığı Türkleri idam etmesi gibi, üzerinde düşünülmesi gereken konular bulunmaktadır.
Mahir Aydın
