Akış
Ara
Ne Okusam?
Giriş Yap
Kaydol

İran Devrimi - Din, Anti-Emperyalizm ve Sol

Serpil Sancar Üşür

İran Devrimi - Din, Anti-Emperyalizm ve Sol Gönderileri

İran Devrimi - Din, Anti-Emperyalizm ve Sol kitaplarını, İran Devrimi - Din, Anti-Emperyalizm ve Sol sözleri ve alıntılarını, İran Devrimi - Din, Anti-Emperyalizm ve Sol yazarlarını, İran Devrimi - Din, Anti-Emperyalizm ve Sol yorumları ve incelemelerini 1000Kitap'ta bulabilirsiniz.
İran'da yaşanan süreç Peh­levi'nin monarşik diktatörlüğünün yerini mollaların teokratik "popülist" diktatörlüğünün alması sürecidir.
İşin şaşırtıcı yanı, Humeyni 1906 laik anayasasına karşı çıkan muhafazakar ya­zarların geleneğinden söz etmez. Gerçekten de, 1906 Anayasa­sına başlangıçta hoşgörü ile yaklaştığı için, daha sonra tüm Anayasa Devrimi döneminden utanır görünmektedir.
Reklam
İran Devrimi, 1789'dan beri çağdaş devrimlerin, pratikte çiğnenmiş olsalar bile en azından resmen, ka­bul ettikleri beş ilke içinde yer alan maddi ilerleme, ulusalcı yaklaşım, tarihsel meşruiyet ve demokratik egemenlik kavramlarını reddetmektedir.
Kendi tarihimizi kendimiz yaparız, ama hiç- bir zaman kendi seçtiğimiz koşullar altında değil.
İran’da devrimden sonra kadınlara soru soran gazetecilere kadınlar şöyle cevap veriyordu: Devrimden önce çok güzel bir ülkemiz vardı özgürdük, mutluyduk , dinimizi özgürce yaşayabiliyorduk fakat şimdi yaptığımız yanlış seçimle özgürlüğümüz gitti köle gibi yaşıyoruz ülkemiz mahvoldu kadın olarak belki de en kötü yıllarımız yaşıyoruz diyordu…
Reklam
İran devrimi
Birçok başka etmen de bu arada göz önüne alınmalıdır. İlk ola­rak, İslam insan etkinliklerinin tümünü her yönüyle düzenleyebilecek yasalara sahip olduğu iddiasındadır. İslamda cami ile devlet arasında bir ayırım yok­tur. Laiklik kavramı dışlanmıştır ve her tür düşünce, kutsal metinlerden destek alınarak meşrulaştırılmak zorundadır. Siyaset kuramı açısından bu yaklaşım, Kuran'daki «el İslam dinun ve devletun» (İslam hem din, hem de devlettir) ayetinde ifadesini bulur. Toplumsal etkinliklerde, İslam gündelik yaşam ve insan ilişkileri konularında da davranış biçimlerini esasla­ra bağlamıştır. Musevilikte ve Hindu dininde olduğu gibi ancak Hıristiyanlıkta böyle değildir) . temiz ve temiz olmayan kavramları vardır ve her gün ibadet yapılması şart koşulmuştur. Sonuç olarak, İslamın te-. mel öğretilerinde ve Müslüman toplumların tarih bi­lincinde bir İslam toplumuna ya da İslam siyasetine davet. herhangi bir benzeri Hıristiyan talebinden çok daha köklüdür...
Sayfa 34 - Belge Yayınları
Rıza Şah ve Ulema
Rıza Şah yirmilerin sonunda iktidarını güçlendirir güçlendirmez ulemanın meslek çıkarlanyla uyuşmayan 'modernleşme' programını uygulamaya koydu. İdeolojik, siyasal, toplumsal, kültürel, hemen her açıdan Rıza Şah ulemanın gücüne ve ayrıcalıklarına saldırıyordu. Onun yönetimi zamanında ulema eğitim ve yargı sistemlerindeki gücünü ve Meclisteki sandalyelerini kaybetti. Evkaf hükümet kontroluna girdi.
Sayfa 180Kitabı okudu
Rıza Şah ve Cumhuriyet Meselesi
Ulema, Rıza Han'ın Şah olması ve Pehlevi hanedanını kurmasında da yardımcı oldu. Sonuç olarak ulemanın bu tutumu hem tüccarların hem toprak aristokrasisinin istekleriyle uyum içindeydi, ulemanın sıkı bağları bulunan iki sınıf bunlardı. Böylece hükümetin biçimiyle ilgili cumhuriyet veya kraliyet kurulması tartışması çıktığı zaman ulema oybirliğiyle kraliyeti destekledi. Rıza Han'ın cumhuriyet önerisinin Kaçar hanedanına son verme amacı mı güttüğü yoksa cidden cumhuriyet mi istediği tartışmamızın dışındadır. Önemli olan ulema içinde cumhuriyete karşı güçlü muhalefetin bulunuşudur. Dolayısıyla Kum ziyaretinden sonra Rıza Han aşağıdaki demeci yayın- ladı: "... kişisel amacım ve yöntemim başından beri İslamın yüceliğini ve İran'ın bağımsızlığını korumak ve savunmak ve ülkenin ve ulusun çıkarlarını gözetmek olduğu için... Veda etmek üzere Kum'a gittiğimde önde gelen ulemayla görüştüm, ulu kişilerle mevcut koşullar hakkında görüş alışverişinde bulundum. Sonunda halka cumhuriyet düşüncesinden vazgeçmesi öğüdünde bulunmayı zorunlu gördük..."
Sayfa 179 - Rasoul Mehraban, Gousheh-ha-i az Tarikhi Moaser-i İran (Çağdaş İran Tarihinden Görünümler)Kitabı okudu
Siyasal üstünlük için çeşitli aşiret grupları, Avşarlar, Zendler, Kaçarlar, Bahtiyarlar. Afganlar arasında sürekli savaşlar çıkmıştır. Onsekizinci yüzyılın sonunda Kaçarların siyasal olarak güçlenmesi Usuli ulemanın gücünün ve ayrıcalıklarının artmasıyla birlikte olmuştur. Kaçarlar ülkenin çeşitli bölgelerinde siyasal güçlerini sağlamlaştırırken Usuli ulema da Ekberiler ve sufiler aleyhine kendi ayrıcalıklı dinsel egemenliklerini kurmuşlardır. İkisi arasındaki bağıntı tarihsel bir kaza değildir. Usuli ulemanın güçlenmesi ve Kaçarların siyasal iktidarlarını kurmaları ve yaygınlaştırmaları karşılıklı olarak birbirini besleyen tarihsel bir süreç olarak ortaya çıkmıştır.
Sayfa 158Kitabı okudu
20 öğeden 1 ile 10 arasındakiler gösteriliyor.