Ellen Karolina Sofia Key ( İsveççe: [ˈkej] ; 11 Aralık 1849 – 25 Nisan 1926), aile hayatı, etik ve eğitim alanlarında birçok konuda yazılar yazan İsveçli bir farklılıkçı feminist yazardır ve Modern Atılım hareketinin önemli bir figürüdür. Çocuk merkezli eğitim ve ebeveynlik yaklaşımının ilk savunucularından biridir ve aynı zamanda kadınların oy hakkı savunucusudur. En çok, 1909'da İngilizceye The Century of the Child adıyla çevrilen eğitim üzerine kitabı Barnets århundrade (1900) ile tanınır. Ellen Key , 11 Aralık 1849'da İsveç'in Småland bölgesindeki Sundsholm malikanesinde doğdu. Babası, İsveç Tarım Partisi'nin kurucusu ve İsveç gazetesi Aftonposten'e sık sık katkıda bulunan Emil Key idi. Annesi, Skåne Kontluğu'nun en güney kesiminden aristokrat bir aileye mensup Sophie Posse Key idi . Emil, Sundsholm'u evliliği sırasında satın aldı; yirmi yıl sonra mali nedenlerle sattı. Key çoğunlukla evde eğitim gördü; annesi ona dilbilgisi ve aritmetik öğretirken, yabancı doğumlu mürebbiyesi de ona yabancı diller öğretti. Çocukluk dönemindeki etkileri arasında Camilla Collett'in Amtmandens Døtre (Memurun Kızları, 1855) ve Henrik Ibsen'in Kjærlighedens komedie (Aşkın Komedisi , 1862), Brand (1865) ve Peer Gynt (1867) oyunlarını okuduğunu belirtti. Yirmi yaşındayken babası Riksdag'a seçildi ve Stockholm'e taşındılar ; burada kütüphanelere erişimden faydalandı. Key ayrıca ilerici Rossander Kursu'nda da eğitim gördü. 1870'ler Protestantismens Maria-kult (Protestant Meryem Kültü , 1874) adlı kitabı yazan Urban von Feilitzen [sv] ile yazışmalarının ardından , Robinson takma adıyla bir dergi için kitabın bir eleştirisini yazmıştı. Kitabı, kadınların anne ve besleyici rolüne ilişkin inançlarını tanımlamasına yardımcı olarak düşüncelerine bir yapı kazandırdı. Key, Feilitzen'in benzer ilgi alanlarına sahip olmadıkları için karısını terk etmesini umuyordu, ancak Feilitzen bunu reddetti. 1874 yazında Key, Danimarka'ya seyahat etti ve oradaki halk kolejlerini inceledi. Halk kolejleri, kırsal kesimden gelen gençler için yüksek öğrenim kurumlarıydı. İlk hedeflerinden biri İsveç halk yüksekokulu kurmaktı, ancak bunun yerine 1880'de Stockholm'deki Anna Whitlock'un kız okulunda öğretmen olmaya karar verdi. Stockholm'e taşındıktan kısa bir süre sonra, 1859'da Adlersparre ve Rosalie Olivecrona tarafından kurulan Tidskrift för Hemmet'in (Ev Dergisi) editörü Sophie Adlersparre ile arkadaş oldu . 1874'te Tidskrift för Hemmet , Camilla Collett hakkında yazdığı ilk makalesini yayınladı ve kısa süre sonra başka makaleler de geldi. Ayrıca George Eliot ve Elizabeth Barrett Browning hakkında da bazı biyografik çalışmalar yapacaktı . Liberal kadın örgütü Fredrika Bremer Derneği 1884'te kuruldu. Tidskrift för Hemmet'in yazarlarının çoğu üyeydi. 1880'ler 1883'te Key, 1880'de kurulan Anton Nyström'ün yeni okulu Halk Enstitüsü'nde ders vermeye başladı. Ayrıca, işçi sınıfı kadınlarının davranışlarını iyileştirmeye yardımcı olmak için sosyal etkinlikler düzenleyen ve sponsorluk yapan on iki üst sınıf kadından oluşan "On İkiler" grubunun örgütlenmesine de yardımcı oldu. 1885'te Calla Curman , Hanna Winge , Ellen Fries ve Amelie Wikström ile birlikte Nya Idun kadın topluluğunun beş kurucu üyesinden biriydi. Ayrıca, Curman'ın yılda birkaç kez düzenlediği ve dönemin entelektüellerinin birçoğunun katıldığı salonlarda da konuşmacı olarak yer aldı. Key, Fredrika Bremer Derneği üyeleriyle birçok benzer inancı paylaşsa da, 1880'lerin ortalarında gruba karşı çıkmasına neden olan iki ana konu vardı: cinselliğin önemi ve kadınlar ile erkekler arasındaki biyolojik farklılıkların sosyal önemi. 1886'da Key, İsveç kadın hareketinin eşitlikçi eğilimlerine karşı eleştirel bir yaklaşım sergileyen ve bunları savunan Om reaktionen mot kvinnofrågan (Kadın Sorununa Karşı Tepki Üzerine) adlı eserini yayınladı. Bu eser , Gustaf af Geijerstam'ın Revy i litterära och sociala frågor ( Edebiyat ve Sosyal Konular İncelemesi ) dergisinde yayımlandı. Ayrıca 1886'da, kısa ömürlü Framåt [ sv ] dergisinde Anne Charlotte Leffler'in En sommarsaga ( Bir Yaz Hikayesi , 1886) adlı eserine bir eleştiri yazdı ( Önsöz ). Eseri, bir kadının evliliği, anneliği ve sanatçı kariyerini birleştirme girişimini eleştirdi. 1886'da İsveç Giyim Reformu Derneği'nin kurucularından biri oldu . Key , kadın hakları konusunda farklı görüşlere sahip üç dergiye katkıda bulundu : Tidskrift för Hemmet , Dagny ve Framåt . Sonuncusu Göteborg'dan Alma Åkermark tarafından düzenleniyordu ve frengi , cinsel baskı ve sosyalizm üzerine metinler yayınlamak da dahil olmak üzere tabu bilgiler içeriyordu . Mathilda Malling'in 1886'da Stella Kleve takma adıyla yayımlanan Pyrrhus-segrar (Pirus Zaferleri) adlı eseri, İskandinav entelektüelleri arasında oldukça tartışmalıydı. Hikaye, yapmak istediği şeyleri yapmış olsaydı ölmeyebileceğini düşünen, ölmekte olan genç bir kadını konu alıyordu. Ayrıca Naturenliga arbetsområden för kvinnan (Kadınlar için Doğal Çalışma Hatları) ve Kvinnopsykologi och kvinnlig logik'te (Kadın Psikolojisi ve Mantığı , 1896) Key, "üremeyi amaçlayan tek eşli heteroseksüel ilişkinin bir kadının mutluluğunun ve doyumunun temelini oluşturduğunu" söyledi. 1889'da Några tankar om huru reaktioner upstå, jämte ett genmäle equal d:r Carl v. Bergen, samt om yttrande och tryckfrihet'i (Tepkilerin Nasıl Başladığına İlişkin Bazı Düşünceler) yayınladı ve bu onu asla inkar etmeyeceği bir sosyal radikal olarak işaretledi. Görüşlerin değişmesi Key, liberal bir ortamda büyüdü ve 1870'ler boyunca siyasi inançları radikal bir şekilde liberaldi. Cumhuriyetçi bir zihniyete sahipti ve özgürlük fikri onun için büyük önem taşıyordu. 1880'ler ilerledikçe, düşünceleri daha da radikalleşti ve önce dini inançlarını, ardından da genel olarak toplumdaki yaşam hakkındaki görüşlerini etkiledi. Bu, kapsamlı okumanın bir sonucuydu. 1880'lerin sonlarında ve özellikle 1890'larda sosyalist literatür okumaya başladı ve giderek sosyalizme yöneldi. Key, katı bir Hristiyan ailede büyüdü, ancak yaşlandıkça görüşlerini sorgulamaya başladı. 1879'dan itibaren Charles Darwin , Herbert Spencer ve T.H. Huxley'i inceledi . O yılın sonbaharında Londra'da hem Huxley hem de Alman biyolog ve filozof Haeckel ile tanıştı. Key'in inanmaya başladığı evrim ilkesi , eğitim görüşlerini de etkileyecekti. Onun şu sözleri söylediği aktarılıyor: "Sınıf savaşının yanı sıra, kültür savaşı da gençler tarafından ve gençler arasında aralıksız olarak sürdürülmelidir; çünkü yeni toplumu herkes için eskisinden daha iyi hale getirme sorumluluğu gençlerin omuzlarındadır." Daha sonraki yaşam 1880'lerin sonlarında ve 1890'ların başlarında Key, İsveç entelektüel yaşamında öne çıkan kadınların biyografilerini yazmaya karar verdi; bunlar Victoria Benedictsson , Anne Charlotte Leffler ve Sonia Kovalevsky idi. Ayrıca Johann Wolfgang von Goethe ve Carl Jonas Love Almqvist hakkında da yazacaktı . 1892'de Key ve Amalia Fahlstedt, çalışan kadınları eğitimli orta sınıf kadınlarla bir araya getiren bir dernek olan Tolfterna'yı [ sv ] birlikte kurdular. 19 Ekim 1912'de Cambridge, Massachusetts'teki Cambridge Chronicle gazetesi , Avrupa genelinde kadın hareketinde büyük etkisi olan İsveçli yazar Ellen Key'in, "Annelik" üzerine yazdığı makalesiyle ilk kez bir Amerikan dergisinde yer aldığını The Atlantic Monthly'de kaydetti. Key'in Kadın Hareketi adlı eseri 1909'da İsveççe olarak ve 1912'de GP Putnam's Sons tarafından İngilizce çevirisiyle yayımlandı. Öğretmenlikten emekli olduktan sonra genç şair Rainer Maria Rilke ile tanıştı ve ona yardım etti. Daha sonra Hanna Pauli tarafından resmedildi . Hedwig Dohm'un Die Antifeministen ( Antifeministler , 1902) adlı eserinde hem Key hem de Lou Andreas-Salomé antifeminist olarak gösterildi. 25 Nisan 1926'da 76 yaşında öldü.

Kitaplar

Kadın Hareketi

0

The Education Of The Child

0

Reklam

Fiyatlar

Kadın HareketiDorlion Yayınevi · 176 sayfa

Kitapsepeti

₺156

Satın Al

İleri