Bulgaristan Mülkî İdare Teşkilâtı Başkanlığına getirilen Rus Prens Çerkaski'nin; kuracakları Bulgaristan'daki Slav olmayan tüm unsurların en âcil yoldan temizlenebilmesi için bir çözüm bulması gerekiyordu. Çerkaski'ye göre bunun tek bir yolu vardı: Une Guerre de Races et dextermination! (Bir ırkın diğerini yok etme savaşı)
Sadece Harmanlı bile; 93 Harbindeki soykırımı ve yaşanan dehşeti anlamaya kâfidir. Harmanlı ile Edirne arasında; 40-50 bin kişilik bir Türk muhacir kafilesi, İstanbul'a doğru yürümekte olan Rus kuvvetleri tarafından, bilinçli şekilde ezilerek yok edildiler!
Aslında; muhacirlerin ellerinde neyi var neyi yoksa gasp edilmesi ve kadınlara tecavüzler sıradandı. Harmanlı'da ise her şey bambaşka oldu! Bu katliamda sadece ana kucağındaki bebeler sağ bırakıldı ve bu yavrular götürülerek Tırnova tarafındaki Bulgar ailelere dağıtıldı. On binlerce Türk katledildi. Kurşun ve kılıç yaralarıyla çabucak ölenler en şanslılarıydı. Binlerce kadın ve genç kız önce vahşice tecavüze uğradı ve sonra da doğ[1]randı. Anneler, bu vahşeti görüp yaşamasın diye binlerce bebeği Meriç nehrine attılar.
Filibe-Edirne yolu boyunca, her yerde insan cesetleri vardı. Sadece Hasköy'de donarak ölmüş 600 ceset sayabildim Türk muhacir kafileleri, durmak zorunda kaldıkları her gecenin sabahında yığınla ölü bırakarak Edirne'ye doğru kaçıyorlardı Üst üste yığılı donmuş aileler görünüyordu. Üstte anneleri ve altta da çocukları vardı. Anneler, canları pahasına kendilerini siper etmişler; fakat hiçbiri donarak ölmekten kurtulamamıştı 5-6 kişilik gruplar vardı. Birbirlerine sarılarak birbirlerini ısıtmaya çalışmışlar; ama ölmekten
kurtulamamışlardı Az ilerde iki tane genç kız sarılmış olarak oturuyordu. Görenler, onları canlı sanıp yanlarına yaklaşınca, aslında çoktan öldüklerini o zaman anladılar Bulgarlar ve Çingeneler; her tarafta, bu muhacir yığınlarına saldırıp adeta bir akbaba gibi eşyalarını yağmalıyorlardı.
Fransız gazeteci Dick de LONLAY
Balkanlarda, insanların katledildiği ve ortalığın viraneye döndüğü bir trajedi yaşanıyor. Böylesi en barbar zamanlarda bile görülmemiştir. Ruslar tarafından işgal edilen bütün ülke yakılıp yıkıldı, kent ve kasabalar yağmalandı, yerle bir edildi. İşgal edilen bölgelerden kaçan ve kendilerini savunamamış olan Muhammed ahâlisine çok kötü davranıldı ve hemen hepsi katledildi
İngiliz Büyükelçisi Henry LAYARD
Mehmet Çetinkaya
