Her ne kadar toplum olarak gündemimizde olmasa da Kur’ân’ın en temel kavramlarından birisi nesihtir ve Kur’ân hakkında yazılan en erken eserlerden birisi nâsih-mensuh hakkındadır.
Zaman içerisinde anlam daralmasına, kaymasına uğradığını keşfettiğimiz bu kavram, teorinin eksik araştırmalar, tutarsız, bütüncüllükten uzak teorilerle açıklanmaya çalışılması Müslümanları çözümsüz sorunların içerisine düşürmüştür. Bu çözümsüzlüğü aşmak uğruna nesih teorisine ait geç dönem eserlerde Kur’ân ayetleri arasında çelişki olduğu ve bunu aşmak için nesih teorisinin ortaya koyulduğu dahi Gazzâlî dahil birçok ulema tarafından zikredilmiştir.
Akla, mantığa ziyan, sahipleri tarafından nesih bahsinde savunulduğu halde başka mecralarda reddedilen bir teorinin nasıl bu tür çelişkilerle izah edilmeye çalışıldığı hayret vericidir.
Araştırmamız bu iddiaları değerlendirmekte, tutarlı, mantıklı, Kur’ân’la çelişmeyen bir teori koymaya çalışmaktadır.
Ahmet Bayraktar
