Üç farklı etnik köken, tek ülke, aynı acılar… Kalben ve ruhen mimarlığa bağlı Sefarad Yahudisi Oscar Baranon, Kemancı Çingene Ragib Şehovic ve Sırp Sava Dragosavljevic’in 1942’de Auschwitz toplama kampında birleşen hayatları…
Poraymos, nasyonal sosyalizmin kendinden olmayanı dışladığı, işkencelerde öldürdüğü insanların hayatlarını anlatan bir roman. Üç Bosnalı, yaşadıkları yerler ve tanıdıkları ortak kişiler aracılığıyla kampta bir araya gelirler. Bu kampta iki seçenekleri vardır: Ya becerikli olacaklar ya da kül olup yok olacaklar. Her anları dayakla, kurşuna dizilmelerle, “kanlı şölen”lerle geçilen günlerden Ragib, sağ çıkamaz, yok olup gider; diğerlerinin ise normal bir insan gibi kaldığını söyleyebilmek pek mümkün değildir. Bu kitapta, her şeye rağmen umudun, bir nevi ılımlı bir inanç gibi hayatta tuttuğu insanların başından geçen acılara tanık olacaksınız.
Oscar, “İşkencecilerin asıl amacı nedir?” sorusunun cevabını kendi kendine yanıtlamaya çalışıyordu. Herhalde, onlara göre, işkence güya ait olmadığı insan vücudu içinde gizlenmiş aşağılık canavarın kayıtsız şartsız öldürülmesi amacıyla yapılmaktaydı. Yok edilişten önce bir köpekten daha çok aşağılanmalıymış, üzerine buruşmuş bir deriyi giymiş çıplak, kolay yanan ve arkasından fazla kül bırakmayan bir iskelete indirgenmeliymiş.
Duşan Saviç
