19. yüzyılın son çeyreğiyle 20. yüzyılın ilk çeyreği arasındaki o kısa döneme, “çalkantı”, “değişim” dendiğinde, biz de Dünya tarihinin en önemli dönemlerinden biridir desek herhalde abartmış olmayız. Dönemin ruhunun, bütün farklılıklarına rağmen günümüzün -ileri ya da geri- yeni her şeye gebe bir Dünya’nın haliyle tuhaf benzerlikler taşıdığını düşünürsek, özellikle de edebiyat alanındaki üretimin ortalama kalitesinin ve bütün bu çalkantılardan beslenen içeriğinin de muazzam olduğunu söyleyebiliriz. Tüm bu karmaşa içinde bugüne kadar binlerce yazıya konu olan Rus edebiyatı ise (Rus aydınlanması, toplumsal değişimin başdöndürücü hızı ve gücü) bir leb-i deryaydı adeta.
O toprakların yetiştirdiği yazarlardan biri de (Mikhail Petrovich Arsybashev) Mihail Petroviç Artsıbasev’di. 1878 doğumlu Artsıbasev, Sanin adlı bu eseri kaleme aldıkları arasında en meşhuru ve ilgi çekeni olmuş, en önemli edebiyat başarısı olarak görülmüştür. Kitap yayımlanır yayımlanmaz önce Rus okurlar, ardından da Avrupa’da çevrildiği dillerdeki okurlar üzerinde sansasyonel bir etki bırakmıştır. Bu büyük romanı okurlarımıza sunuyoruz.
Mustafa Özgür Çakır
