Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Bu bir roman değil, insanın kendi ruhsal anatomisine yapılan soğuk, derin bir keşif yolculuğu. "Zâfir," klasik bir hikâye anlatımından uzak duruyor; aksine, bütün olay örgüsünü ve gerilimi Zâfir Apartmanı adını taşıyan o devasa, sur benzeri yapının atmosferi üzerine kuruyor. Benim için bu kitap, modern insanın içine düştüğü döngüsel zamanın ve bilincin hapishanesini anlatıyor.
Apartman içindeki yaşam, olaylarla değil, her gün tekrarlanan psiko-ritüel döngülerle akıyor; adeta her şey önceden yazılmış ve biz sadece bir kere daha yaşıyoruz. Kitabın ilk birkaç bölümünde bu durağanlık hâkimken, Hasan'ın kaçışıyla birlikte akış, dış dünyanın cazibesine ve tehlikesine doğru kayıyor. Yeni tanıştığı Saliha figürü üzerinden yozlaşmış olsa da canlı bir hayata geçiş yapan Hasan, varoluşsal arayışın sadece duvarlar içinde değil, yeni kimlikler ve ahlaki seçimler arasında yaşandığını görüyor.
Kitap, tutsaklığın duvarlarla değil, insan ilişkileri, arzular ve ihtiraslarla da kurulabileceğini gösteriyor.
Bu yapıttaki figürler, bildiğimiz anlamda derinlikli karakterler değil; onlar, yazarın ele aldığı felsefi hâllerin vücut bulmuş halleri.
Hasan, düzenin ve rutinin temsilcisi; kaçış planları kurarak tutsak akla meydan okuyan, en sonunda da eyleme geçen figür.
Halil, isyanın ve yaratıcılığın mimarı; kendi kurduğu düzene başkaldırarak kendini gösterme arzusunu haykırıyor.
Savaş ise ebedi mücadelenin arketipi; onun için yaşam, durmaksızın devam eden bir ölüm ve yeniden doğuş döngüsü.
Zâfir, tüm bu kaosun ve düzenin yöneticisi, mekânın sisli otoritesini temsil ediyor.
Dış dünyada tanıştığımız Saliha ise, arzu ve tehlike üzerine kurulu bir yaşamı, dış dünyanın cazibesini ve acımasız kurallarını simgeliyor.
Zambak'ın sonsuz acısı, Faruk'un seçici şifacılığı ve İbrahim'in döngüsel tedariki
Zafir Apartmanı’na Hoşgeldiniz.
Zafir romanını okurken ilk başta karakterlerin biraz tekdüze olduğunu düşünmüştüm. Fakat ilerledikçe her birinin kendine özgü bir derinliği olduğunu fark ettim. Bu derinlik, kitabın en güçlü yanlarından biri olmuş. Özellikle anlam arayışı, varoluş düşünceleri ve kimlik sorgulamaları gibi temaların işlenmesi, eseri sıradan bir hikâyenin ötesine taşıyor. Bu tür konuları okumaktan keyif aldığım için, roman boyunca onlarla karşılaşmak benim adıma oldukça değerliydi.
Yan karakterlerin çokluğu zaman zaman aklımı karıştırdı; bazılarını birbirine karıştırdığım bile oldu. Ama bu durum hikâyenin zenginliğini gölgelemek yerine, bana sosyal ağ şemaları çizdirerek farklı bir okuma deneyimi yaşattı. Kitapta geçen çınar ağacının da özel bir anlam taşıdığını hissettim; ancak tam olarak çözemediğim bir sembol olarak zihnimde yer etti. Bir ara aşk temasının da ön plana çıkabileceğini düşündüm. Çünkü varoluş ve kimlik kadar aşk ve sevgi de insanın anlam yolculuğunda yer eden konular. Saliha karakteriyle yaşanan “olacak mı, olmayacak mı?” gerilimi kafamda hep sürdü. Ancak kitabın odağı bu olmadığı için aşk boyutu biraz havada kalsa da, bütünlüğe zarar vermemiş.
Romanın ilerleyen bölümlerinde yeni karakterler devreye girdikçe zihinsel olarak zorlandım; fakat bu da anlatıya derinlik kattı. Özellikle “Hermes’in Tablası” isimli kumarhane oyunu çok hoşuma gitti; hatta böyle bir oyunun gerçekten var olup olmadığını araştırmak istedim bile.
Genel olarak Zafir’i okurken keyif aldım. Roman benim sıkça yöneldiğim bir tür olmasa da, Emre Sofu’nun uzun bir metni bütünlüklü biçimde kurabilmesi ve karakterlerin derinliğini koruyabilmesi büyük bir başarı.
Zafir, derin temalarıyla, çok katmanlı karakterleriyle ve okuru düşünmeye davet eden yapısıyla dikkat çekici bir roman. Ve bence herkesin yolu,
