Ahsen Tosun
@kitapyureklisayfa
Asrın yüzüne bakarım genç mi diye
Gencin haline bakarım takva mı diye
Ne diye ne demeye; ahir zaman esirinde
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Büyük AdamAlıntı
“Büyük adam kimdir? Kime büyük adam derler?”
“Büyük adam, orduları yenmiş, ülkeler fethetmiş adam mıdır?”
“Hayır.”
“Büyük adam, çok alkışlanan adam mıdır?”
“Hayır.”
“Büyük adam, çok yüksek makam ve rütbelere çıkmış olan adam mıdır?”
“Hayır”.
“Büyük adam, çok şeyler yıkan veya yapabilen adam mıdır?
“Hayır.”
“Büyük adam, tarihlere geçmiş veya geçebilecek adam mıdır?”
“Hayır.”
“Büyük adam, adına anma toplantıları yapılan adam mıdır?”
“Hayır.”
“Ve nihayet büyük adam; herkes tarafından büyük tanınan, büyük sanılan, büyük gösterilen veya büyüktür diye ilân edilen adam mıdır?”
“Hayır.”
Satır Satır YorumAlıntı
Satır Satır Yorum
1. “Karanfilleri bezenip yürek kurutma,”
Anlam: Burada “karanfil” bir sembol; çoğu zaman sevgi, masumiyet veya anma ile ilişkilidir. “Bezenip” kelimesi süslemek anlamına geliyor. Şair, sahte veya yapay bir güzellik ile kalbi kurutmamayı öğütlüyor. Yani dışı süsleyip içi çorak bırakma uyarısı.
Teknik: Güzel bir zıtlık var; “bezenmek” olumlu, “yürek kurutmak” olumsuz bir eylem. Bu, mısrada güçlü bir gerilim oluşturuyor.
2. “Ömrünün yapraklarını kapatıp çevirirken;”
Anlam: Ömür bir kitap gibi; yaprakları (sayfaları) kapatmak, geçmişi geride bırakmak veya hayatın sonuna yaklaşmak demek.
Teknik: Klasik “ömür–kitap” metaforu, ancak akışkan bir biçimde bağlanmış. Noktalı virgül, cümleyi sonraki mısraya taşıyarak bir nefes bırakıyor.
3. “Beni tutup ak sayfanın bağrında konaklatma.”
Anlam: Ak sayfa saflığı, başlangıcı simgeliyor. “Konaklatma” ifadesi, geçici olarak tutmak anlamına geliyor. Burada şair, kendisini sadece boş/saf bir sayfada misafir etme; derinlik kat, diyor.
Teknik: “Bağrında konaklatma” gibi duygusal bir iç mekân metaforu var; fakat “ak sayfa” imgesiyle birleşince hem masumiyet hem de yalnızlık hissi yaratıyor.
4. “Ne sözlerin kokulu misk ne gözlerin haya edebe sabit”
Anlam: Karşı tarafın sözleri ne misk kokusu kadar hoş ne de gözleri haya ve edeple sabitlenmiş. Yani hem sözlerinde güzellik hem de bakışlarında ahlak eksikliği var.
Teknik: Klasik Divan edebiyatı imgelerinden (“misk”, “haya”, “edep”) yararlanılmış. Ancak “sabit” kelimesi modern tını katıyor.
5. “Karanfilleri bezenip rengini çalma,”
Anlam: Yine karanfil sembolü üzerinden, güzelliği taklit etme ama özünü değiştirme.
Teknik: İlk mısradaki “karanfilleri bezenip” ifadesinin tekrarı, şiirde bir leitmotif (tekrar eden tema) oluşturuyor. Bu, şiirin bütünlüğünü
Satır Satır ÇözümlemeAlıntı
Civan Efruz” şiirini de satır satır çözümleyelim.
Satır Satır Yorum
1. “Ey civan atlar!”
Anlam: “Civan” kelimesi genç, yiğit; burada atlarla birlikte çağrılıyor. Şair, bir tür destansı ya da masalsı başlangıç yapıyor.
Teknik: Ünlemle başlayan hitap, okuyucuyu hemen bir sahneye davet ediyor; sanki meydanda bir komut veriliyor.
2. “Yüreğimdeki yolları yıkıp naralar”
Anlam: İç dünyadaki alışılmış yolları, düşünce patikalarını yıkmak ve haykırmak. Bu, ruhsal bir devrim çağrısı.
Teknik: “Yolları yıkmak” alışılmış bir metafor değil, şiire özgünlük katıyor.
3. “Tozu katıp göz pınarıma”
Anlam: Yıkımın, savaşın veya koşunun tozu gözyaşına karışıyor.
Teknik: Fiziksel bir etkiyle duygusal bir an birleşmiş; görsel ve duyusal yoğunluk var.
4. “Kurak benzinize yağmurlar”
Anlam: “Benzin” burada yüz anlamında. Kurak yüzlere yağmur yağması, hem fiziksel hem de ruhsal bir ferahlama sembolü.
Teknik: “Kurak” ve “yağmur” zıtlığı güçlü bir imge.
5. “Ulu sularla ağararak, / parlak birer efruzane damla olmak”
Bu Karanfilleri Gücendiren Can SuyuAlıntı
Karanfilleri bezenip yürek kurutma,
Ömrünün yapraklarını kapatıp çevirirken;
Beni tutup ak sayfanın bağrında konaklatma.
Ne sözlerin kokulu misk ne gözlerin haya edebe sabit
Karanfilleri bezenip rengini çalma,
Çehrenin isini sürünüp geceden koyu;
Beni rüya diye hakikatten koparıp soldurma.
Toprağı yüklenip hamal olma,
Beni yuva diye kuru çömleğe yamama.
Ne kuyuların dolu ne toprağın yaş
Karanfilleri bezenip gönül koyma,
Yüreğine dil verip mecaziden körü körüne;
Beni edebiyat diye şiirlerden sanıp lafügüzaf dikme.
Ahsen Tosun.