6) İngiltere’nin kapitalizmi en erken ve en olgun biçimde geliştirmesi
Kapitalizmin en gelişmiş olduğu ülke olarak İngiltere:
- Krizleri yönetme kapasitesine sahipti
- Teknolojik yeniliklerle üretkenliği artırdı
- Sermaye birikimini sürdürülebilir kıldı
Bu da devrimci bir çöküşü geciktirdi veya engelledi.
3) Siyasal sistemin esnekliği ve reform kapasitesi
İngiltere, kıta Avrupası’ndaki gibi katı bir monarşi değildi.
Parlamento sistemi, oy hakkının genişletilmesi ve reform yasaları sayesinde:
- Taleplerin bir kısmı sistem içine çekildi
- Radikal hareketler yumuşatıldı
- Devrimci enerji kurumsal kanallara yönlendirildi
Marx’ın öngördüğü “devrimci kopuş” yerine evrimsel reform gerçekleşti.
Marx’ın devrim kehanetinin 1. Dünya Savaşı sonrasında İngiltere’de tutmamasının temel nedeni, İngiliz işçi sınıfının devrimci bir kopuş yerine sistem içinde iyileşme yolları bulmasıdır.
Bunun arkasında ekonomik, siyasal ve kültürel birçok etken var.