Orta Asya/Türkistan, Hindistan, Kafkasya, Anadolu, Balkanlar gibi yeni fethedilen bölgelerin Arap olmayan toplulukları, farklı kültürlerin bir arada yaşadığı bir çevrede teşekkül eden Hanefi mezhebini kendi sosyal yapılarına daha uygun bularak benimsemiş olmaları doğaldır.
Abbasi Halifesi Harunurreşid'in Ebu Yusuf'u devletin mahkemelerinde görev alacak bütün hakimlerin tayininde söz sahibi olan "kadilkudatlık/başkadılık" makamına tayin etmesi de Hanefi mezhebinin o günkü islam coğrafyasında tanınmasına ve yayılmasına hizmet etmiştir.