Leyla Aghayeva
@leyla_aghayeva
Filologiya(İngilis dili müəllimi)
Azerbaycan, Baku
4 Ağustos 2004
82 okur puanı
Şubat 2025 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
Məncə İvan İlyiçin Ölümü sadəcə bir insanın fiziki ölümü haqqında deyil. Bu əsər daha çox ruhun necə tədricən öldüyünü göstərir. İvan İlyiç cəmiyyətin qəbul etdiyi “düzgün” həyatı yaşayır: yaxşı iş, hörmətli mövqe, uyğun evlilik. Amma bütün bunların içində onun həyatı mənasız və boş görünür.
Əsəri oxuyarkən məni ən çox təsirləndirən məqam İvan İlyiçin xəstəliyi ilə birlikdə yalnız qalması oldu. Ətrafındakı insanlar onun ağrısını yox, öz rahatlıqlarını düşünürlər. Hətta ailəsi belə onun ölümünü bir yük kimi görür. Bu isə göstərir ki, sevgi və səmimiyyət üzərində qurulmayan münasibətlər çətin anda tamamilə dağılır.
Mənim fikrimcə, İvan İlyiçin ən böyük faciəsi ölməsi yox, ölümə qədər heç vaxt həqiqi yaşamamış olmasıdır. O, yalnız sona yaxın anlayır ki, yaşadığı həyat başqalarının gözündə “düzgün” olub, amma öz ruhu üçün yalan olub. Gerasim obrazı isə bu yalan həyatın fonunda saflığı və insanlığı təmsil edir. səmimi qayğı, qorxmadan həqiqəti qəbul etmək.
Əsərin sonu mənə həm kədərli, həm də düşündürücü gəldi. Çünki Tolstoy göstərir ki, insan həqiqəti çox gec anlasa belə, bu anlayış onu daxili bir işığa çıxara bilər. Amma sual açıq qalır. bu anlayış üçün ölümə bu qədər yaxınlaşmaq lazımdırmı?
Məncə bu əsər oxucuya səssizcə belə deyir:
“Başqalarının gözündə düzgün görünən bir həyat, sənin üçün mənasız ola bilər.”
Reklam
İlyas Əfəndiyevin “Xurşidbanu Natəvan” pyesi Azərbaycan ədəbiyyatında qadın taleyinin, daxili mübarizənin və mənəvi məsuliyyətin dərin bədii ifadəsidir. Əsərdə Natəvan yalnız Qarabağ xanının qızı və şairə kimi deyil, həm də xalqının dərdini öz qəlbində daşıyan bir insan kimi təqdim olunur.
Müəllif Natəvanın sevgisi, təkliyi, vicdanı və güc qarşısındakı daxili sarsıntılarını incə psixoloji çalarlarla açır. Saray həyatı ilə xalqın ağrısı arasındakı ziddiyyət əsərin əsas dramatik xəttini təşkil edir. Bu pyes oxucuya göstərir ki, əsl böyüklük və güc vəzifədə deyil, insani mövqedə və vicdandadır.
“Xurşidbanu Natəvan” qadın gücünü, sədaqəti və mənəvi ucalığı ön plana çıxaran, oxucunu düşünməyə vadar edən təsirli bir əsərdir.
Puan vermedi
Franz Kafka’nın “Metamorfoz” əsəri insanın iç dünyasına və cəmiyyətlə münasibətinə dair dərin bir hekayədir. Əsərin qəhrəmanı Qreqor Samsa, bir səhər gözünü açanda nəhəng bir böcəyə çevrildiyini görür. Bu dəyişiklik yalnız bədənində baş vermir – onun həyatının bütün istiqamətini, ailəsi ilə münasibətini və öz şəxsiyyətini də kökündən sarsıdır.
Əsərdə Kafka insan tənhalığını, ailə ilə bağlı öhdəlikləri və cəmiyyətin fərqli olana münasibətini ustalıqla göstərir. Qreqorun əzabları oxucuda həm empatiya, həm də qorxu hissi oyadır: o, səsini çıxara bilmir, hərəkətləri məhdudlaşır, və ətrafdakılar onu artıq əvvəlki insan kimi görmür.
“Metamorfoz” oxucuya təkcə bədənin dəyişməsini deyil, həm də psixoloji təcridi və sosial təzyiqləri göstərir. Kafka deyir ki, bəzən insanın özü ilə və ətrafındakı dünyayla münasibəti elə mürəkkəb olur ki, ən yaxın insanlar belə onu anlaya bilmir. Həyatın ağırlığı və təcrid hissi, Qreqorun faciəsi vasitəsilə oxucunun qəlbinə birbaşa təsir edir.
Əsərin ən maraqlı tərəfi odur ki, Kafka bu faciəni sadəcə dramatik səhnələrlə deyil, insanın iç dünyasının incə detalı ilə təsvir edir. Oxucu Qreqorun qorxularını, utancını və eyni zamanda ailəsinə qarşı məsuliyyət hissini dərindən hiss edir.
Nəticə olaraq, “Metamorfoz” yalnız fantastik bir hekayə deyil; bu, insanın tənhalığı, ailə münasibətləri və cəmiyyətin fərqli olana reaksiyası barədə düşündürən dərin fəlsəfi əsərdir. Kafka oxucuya bir sual verir: “Biz fərqli olanı anlayırıq, yoxsa onu yalnız kənarlaşdırırıq?”
