Upanishadlar Hinduizm’in kutsal metinlerinden Vedaların son bölümünü oluşturan felsefi ve mistik yazılardır.
Yaklaşık MÖ 800 - MÖ 200 yılları arasında yazılmışlardır.
"Upanishad" kelimesi Sanskritçede üç parçadan oluşur:
Upa = yakın
Ni = aşağı
Shad = oturmak
Yani "öğretmenin yanında oturmak" anlamına gelir. Bu, bir öğrencinin öğretmeninden gizli ve derin bilgileri öğrenmesini simgeler.
Ne Anlatır?
Ana konular:
1. Brahman – Evrenin evrensel ruhu, Tanrısal öz
2. Atman – Bireyin içindeki ruh ya da gerçek benlik
3. Maya – Gerçekliğin bir illüzyon olduğu fikri
4. Karma – Sebep-sonuç yasası
5. Samsara – Yeniden doğuş döngüsü
6. Mokşa – Kurtuluş, özgürleşme (Atman’ın Brahman’la birleşmesi)
Kısaca: Senin öz benliğin (Atman), evrenin özüyle (Brahman) aynı şeydir
Upanishadların amacı insan hayatının anlamını sorgulamak, ölümden sonra ne olduğunu anlamaya çalışmak, “Ben kimim?”, “Gerçeklik nedir?” gibi derin sorulara yanıt aramak, ruhsal aydınlanmaya ulaşmaktır.