Rastignac gökyüzüne bakar ve der ki:...Edebiyat
GORİOT BABA — HONORÉ DE BALZAC
(BABA SEVGİSİNİN TRAJEDİSİ)
1819 senesinin Paris’inde, Madame Vauquer adlı dul bir kadının işlettiği mütevazı bir pansiyon vardır. Bu pansiyonda farklı sosyal
𝒢𝑜𝓇𝒾𝑜𝓉 𝐵𝒶𝒷𝒶- 𝐻𝑜𝓃𝑜𝓇𝑒’ 𝒹𝑒 𝐵𝒶𝓁𝓏𝒶𝒸
İꪀᥴꫀꪶꫀꪑꫀ
Goriot Baba, 19. yüzyıl Paris’inde geçen güçlü bir insanlık ve toplum eleştirisi olarak dikkat çeker. Yazarın en önemli eserlerinden biridir. Dönemin toplumunun sınıfsal yapısını ve insan ilişkilerinin çıkarcılıkla nasıl bozulduğunu anlatır.
Roman, Paris’te bir pansiyonda yaşayan farklı karakterlerin hayatı üzerinden ilerler. Merkezinde ise kızları için kendini tamamen tüketmiş bir baba olan Goriot vardır. Goriot, tüm servetini kızlarına harcamış, ama yaşlandığında onların sevgisini değil kendi yalnızlığını bulmuştur. Bu hikâyede genç bir hukuk öğrencisi olan Rastignac’ın Paris’te yükselme arzusunu ve bu uğurda ahlaki sınırlarının nasıl değiştiğini de anlatır. Goriot Baba, sevginin sömürüldüğü bir trajediyi temsil ederken; Rastignac, sistemin içinde kirlenmeyi öğrenen bireyi temsil eder.
Goriot Baba, aslında sadece bir babanın hikâyesi değil; günümüz modern dünyasına da ışık tutan bir eserdir. insan ilişkilerinin nasıl “duygu”dan “çıkar”a dönüştüğünün romanıdır. Goriot’nun trajedisi burada yatar. Sevgi sandığı şey aslında bağımlılık ve fedakârlığın sömürülmesidir. İster aile olsun, duygusal ilişkiler olsun, iş hayatı olsun döngü böyle devam eder. Günümüzde bazı ilişkilerde yaşadığımız üzere hep veren taraf tükenir. Alan taraf bir zaman sonra bunu hak görmeye başlar. Klasik eserlerin günümüz dünyasına etkisini bu romanda da görebiliyoruz.
Kitaplarla ve sevgiyle kalınız
Baba ve kızları
Goriot Baba, 1819 Paris’inde, ucuz bir pansiyonda geçiyor. Hikâye, eski makarna tüccarı Goriot Baba ile genç hukuk öğrencisi Eugene de Rastignac’ın etrafında şekilleniyor. Goriot Baba, tüm servetini iki kızını sosyeteye kabul ettirmek için harcamış, fedakâr ama trajik bir baba. Kızları ise babalarını utanç kaynağı görüp terk ediyor. Rastignac ise taşradan gelip Paris’te yükselme hırsıyla yanıp tutuşan, sosyeteye girmek için her şeyi yapmaya hazır bir genç.
Balzac burada 19. yüzyıl Fransa’sının para, sınıf ve ahlak çürümesini çok keskin bir gerçekçilikle anlatıyor. Pansiyon sakinleri (gizemli Vautrin, cimri pansiyon sahibi, çeşitli tipler) aracılığıyla toplumun her kesimini kesitliyor. Özellikle Goriot Baba’nın kızları uğruna kendini yavaş yavaş yok etmesi yürek burkuyor. Kitap, aile bağlarının para karşısında nasıl eridiğini, hırsın insanları nasıl değiştirdiğini ve modern toplumun acımasız yüzünü gösteriyor. İs Bankası çevirisi mükemmeldi. Karakterlerin duygularını çok iyi bir şekilde aktarıyor.
Balzac'ın Rastignac'ı da bir balodan dönüşünde böyle yıldızlı bir semaya karşı Paris kaldırımlarında durmuş, "Bu şehir benim olacaktır" dememiş miydi?
Goriot Baba’dan1000Kitap
Honoré de Balzac’ın Goriot Baba romanı şunu sertçe hatırlatır: Sevmek güzeldir, ama kendini yok edecek kadar sevmek insanı yavaş yavaş yalnızlığa sürükler. Herkes senin kadar derin hissetmez; verdiğin her şey karşılık bulmaz.
Goriot Baba gibi tükenmekle, Eugène de Rastignac gibi değişmek arasında kalır insan. Hayat ise hep aynı soruyu sorar: Kalbini mi koruyacaksın, yoksa dünyanın kurallarına mı uyacaksın?
Çünkü bu hikâye en çok şunu söyler: İyi kal, ama kendini kaybetme.
“Goriot Baba” Honore de Balzac’tan okuduğum ikinci yapıttı.
Yaşlı ve yoksul eski tüccar Goriot’un sefaleti, ıstırapları ve yalnızlığı ele alınır. Kitabın başkahramanı Goriot eşinin ölümünün ardından tüm varlığını kızlarının mutluluğuna adayıp onların mutluluğunu kendi mutluluğu, onların üzüntülerini kendi sıkıntıları sayar. Sınırsız sevgisi ve yaptığı tüm fedakarlıkların karşılığında ise Goriot kirli bir pansiyon odasında yürek burkan bir halde vefat eder. Kitapta Goriot’un bağ kurduğu bir diğer isim Eugene de Rastignac’tır. Rastignac, Goriot’un pansiyondan komşusudur ama Goriot için bundan da önemlisi kızı Delphine’yi çok sevmesi ve onun tarafından sevilmesidir. Taşradan gelen ve asilzadeler arasına girmeye çalışan genç hukuk öğrencisi Rastignac’ın hikayesi alt ve üst sınıflar arasındaki farkı işlerken yüksek sınıflardaki insanların hırsları, ahlaki yozlaşması ve çürümüşlüğünü de gözler önüne serer. Eugene karakteri ile asilliğin kişinin ruhunda olduğu ortaya koyulur adeta.