1000Kitap Logosu

Şeyh Sait

Serdar Poirot
Şeyh Said ve İsyanı'ı inceledi.
144 syf.
·
1 günde
·
Beğendi
·
8/10 puan
Dikkat spoiler içerir. İsmet İnönü'nün damadı olan gazeteci yazardan güzel bir araştırma eseri. Şeyh Sait isyanının nasıl başladığı, o zaman başbakan olan Fethi Okyar'ın bu konuyu fazla önemsememesi ve isyanın bir jandarma çatışmasından çıkıp giderek büyümesi, Piran kasabasından yayılıp gelişmesi, Nasturi isyanında da parmağı olduğu için Sait'in asker kendisini alacak korkusu ile isyanı erken başlatması ile başlıyor. Sonrasında İsmet Paşa'nın başbakan olması ve Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının itirazlarına rağmen meclisten Takriri Sükun ve İstiklal Mahkemeleri kanunlarının çıkması, TCF'nin en başta Hükümet ile hareket edip sonradan olayların büyümesi üzerine kapatılması gibi konularla devam ediyor. İsmet Paşa'nın aldıpı tedbirler ile Diyarbakır'ın Sait ve yandaşlarının eline geçmemesi, askerin güçlendikçe Sait taraftarlarını yenmesi ve en sonunda teslim olması anlatılıyor. Diyarbakır ve Ankara'da kurulan mahkemelerde Sait'in ifadesi, Şeyh Şemsettin ve Seyit Abdulkadir'in ifadeleri, Seyit'in bir polis olan Nizamettin tarafından öncesinde kandırılarak İngilizmiş gibi anlaşma imzalaması gibi konular detaylıca anlatılıyor. Mahkemelerde çelişkili ifadeler, Sait'in her şeyi itiraf ederse sürgün olacağına ikna olması ama idam kararı çıkınca mahkeme üyelerine serzenişte bulunması, 46 arkadaşı ile beraber asılması anlatılıyor. O dönemdeki karışık siyasi ve dini ortamın oldukça güzel anlatıldığı, mutlaka okunması gereken eserlerden biri.
Şeyh Said ve İsyanı
Okuyacaklarıma Ekle
3
Deep Orrange
bir alıntı ekledi.
Çıkar Savaşı
1925 tarihli Şeyh Sait Ayaklanması, tüm Kürt aşiret ve beylerinin katıldığı bir hareket olmadığı için de bağımsızlık amaçlı bir kalkışma olarak gösterilemez. Harekete daha çok Şeyh Sait'in dîni otoritesine bağlı Bingöl, Darahini, Hınıs, Muş, Palu, Piran, Hani, Lice, Maden ve kısmen de Siverek (Karacadağlı Şeyh Eyüp Gürpınar) yörelerindeki dini liderlerle feodal beyler katılmışlardır. Oysa, Urfa, Mardin, Sürt, Van, Ağrı ve Hakkari yörelerinin aşiret ve beylerinden ayaklanmaya katılan olmamıştır.
2
Ragıp Reis
bir alıntı ekledi.
Takrir-i Sükûn Kanunu yürürlüğe giriyor...
Ankara İstiklal Mahkemesi, Şark İstiklal Mahkemesi'nden önemlidir. Çünkü Rauf Bey'in ve Karabekir'in dediği gibi Şeyh Sait İsyanı bir "mütegallibe" isyanıdır, modern ordu tarafından süratle bastırılacaktır. Ankara İstiklal Mahkemesi ise bütün Türkiye'de basını ve muhalefeti susturacaktır.
1
Ragıp Reis
bir alıntı ekledi.
Fethi Bey baştan beri, Halk Fırkası'ndaki radikallerin Şeyh Sait İsyanı için aşırı sert tedbirler aldırıp bu tedbirleri "muhalefete karşı bir silah" olarak kullanmalarından endişeliydi. Öyle de olacak, Takrir-i Sükûn Kanunu çıkarılacak ve muhalefeti ezmek için kullanılacaktır.
1