Bugün ülkemizde Dante'nin İtalyanca, Luther'in Almanca, Geoffrey Chaucer'in İngilizce üzerindeki yenilikçi rolünü bilenler, Yusuf Has Hacib'in Türkçe üzerindeki etkisini bilmiyor!
Osmanlı'da ilk Türkçe ibadet tartışmalarının öncüsü Ali Suavi oldu. II. Abdülhamit döneminde Beyazıt ve Ayasofya camilerinin kürsülerinde halka Türkçe hutbeler okudu. Ulûm gazetesinde çıkan "Lisan ve hatt-ı Turki" makalelerinde, namaz surelerinin Türkçeleştirilmesini, Türkçe namaz kılınmasını savundu. Referans kaynağı, İmam Ebu Hanife'nin "her milletin Kuran'ı kendi diline tercüme ederek ibadet edebileceği" fetvasıydı
Türk devlet geleneğinin temelinde ahlak, adalet ve birlik esastı. Türkler, Orta Asya'dan bu devlet anlayışıyla ve idari-yönetsel gelenekleriyle Anadolu'ya geldi. Bu nedenle Melikşah'tan Fatih'e Selçuklu ve Osmanlı, şeriatı aşan bir hukuk nizamı geliştirdi