Özetle tasavvuftan tarikata giden yol aynı zamanda amatör dindarlıktan profesyonel dindarlığa giden yoldur. Böylece din bireysellikten çıkar sosyal bir yapıya evrilir. "Cemaatleşme" o profesyonelliğin bir getirisidir.
Devlet arkasında duruyorsa her inanç dine dönüşebilir. Böylece sadeleştirmiş oluyoruz; şeriat devletle aynı şeyse, bu durumda din de devletle aynı şeydir.