"Sen sus, eski İttihatçı! Arkadaşlarınla memleketi üç senede batırdınız!.. Sen kendini unutturmaya bak. Gocuklu, kalpaklı üç Rumeli ihtilalcisi sarıklı, sakallı beş Hint askerine bir vatan verdi. Cehaletin vahşete hediyesi oldu koca ülke!.." Acı acı güldü ev ekledi: "Harb-i Umumi'nin ilanı Osmanlı İmparatorluğunda ilk saklanan devlet sırrıdır!"
Evet, rûhun mâhiyeti, insan idrâkine sığmayacak derecede yüksek olduğu gibi, onun varlığı da her türlü şek ve şüpheden berîdir. İnsan bedeninde hükümran olan o sultanı inkâr ederek hususiyetlerini
Bak, mesele sadece o tetiği çeken el ya da o bıçağı tutan canilik değil, salaklaşmayın gözünüzü seveyim! Mesele, o elleri soğukkanlı birer katile dönüştüren bu bataklığın kendisidir. Birileri birilerini öldürüyor, biz sadece o anki vahşete odaklanıp caniliği sorguluyoruz ama kimse bu canavarları kimin yetiştirdiğini, hangi iklimin bu nefret tohumlarını suladığını sormuyor.
Bu katiller uzaydan gelmedi güzel kardeşim, adaletsizliğin ödüllendirildiği, şiddetin yüceltildiği ve güçlü olan haklıdır denilen bu bozuk sosyolojinin içinde, hepimizin gözü önünde büyüdüler. Bir ülkede cezasızlık bir gelenek haline gelmişse, eğitim sadece kağıt üzerinde kalmışsa ve vicdanın yerini kaba kuvvet almışsa ,o toplum artık bir canilik fabrikasına dönüşmüş demektir.
Biz sadece sonuçlarla, yani cansız bedenlerle uğraşıyoruz, o bedenleri toprağa düşüren o karanlık zihniyetin mutfağına kimse bakmıyor. Katili lanetlemek en kolayı, zor olan, o katili yaratan bu çürümüş düzeni, bu sevgisiz iklimi ve bu insanlıktan çıkmış eğitim modelini sorgulamaktır. Bu bir kişisel delilik hali değil ki dayıcım, bu, toplumsal bir cinnetin ve sistemli bir yetiştirme hatasının kanlı meyvesidir.
"... Hintli, Bengalli ustaların parmaklarını kestiriyorlar. Özellikle de düğüm atamasınlar diye başparmaklarını. Öyle üç beş değil, neredeyse yüz bine yakın ustadan bahsediyorum. Velhasıl bir dönem Hint kumaşı dokunmaz, haliyle bulunmaz oluyor. Bizim de dilimize bulunmaz Hint kumaşı deyimi kalıyor. İngiltere Hindistan'ı 1874'e kadar bu şekilde sömürüyor.