Mert: "Tersine Dönmüş Tayf Düşünce Deneyi": Tersine Dönmüş Tayf Düşünce Deneyi Tersine Dönmüş Tayf (Inverted Spectrum) düşünce deneyi, zihin felsefesinin en temel problemlerinden biri olan niteliksel deneyim ya da "qualia" kavramını sorgulayan kışkırtıcı bir senaryodur. İlk olarak John Locke tarafından ortaya atılan bu deneyde, bir bireyin doğuştan itibaren renkleri diğer insanlara göre tam tersi bir spektrumda gördüğünü hayal ederiz; örneğin bu kişi gökyüzüne baktığında sizin "kırmızı" dediğiniz niteliği deneyimlemekte, ancak dile hakimiyeti gereği buna "mavi" demektedir. Dışarıdan bakıldığında bu kişinin davranışları, dil kullanımı ve nesneleri ayırt etme yeteneği standart bir gözlemciden farksız olduğu için, bu niteliksel farkın hiçbir fiziksel veya davranışsal testle tespit edilmesi mümkün değildir. Bu deneyin zihin felsefesindeki temel önemi, özellikle işlevselcilik (functionalism) ve fizikselcilik (physicalism) akımlarına karşı güçlü bir argüman sunmasında yatar. Eğer iki kişi fiziksel ve işlevsel olarak tamamen özdeş olmalarına rağmen içsel deneyimleri (qualia) farklı olabiliyorsa, zihnin sadece beyindeki fiziksel süreçlerden veya girdiye verilen çıktıdan ibaret olmadığı sonucu doğar. Bu durum, zihinsel durumların işlevsel rollere indirgenemeyeceğini savunan "niteliksel boşluk" tartışmasını besleyerek, bilincin öznel karakterinin bilimsel ve nesnel açıklamalarla tam olarak kavranıp kavranamayacağı sorusunu merkeze taşır. - 1000Kitap

Mert