Arkadaşlar kitabı okurken kafama takılan bir soru oldu. Sovyet rusya neden ispanyol devrimine karşı çıkıyordu? Yani neden işçilerin yönetimi eline almasını değil de burjuva demokrasisini destekliyordu? Kaldı ki bu görüş liberal kapitalistlerin görüşleriyle aynı kapıya çıkıyor. Kitabı okuyan ve bu kısmı anlayan biri açıklayabilir mi??
Şişman rus ajanı bütün yabancı mültecileri tek tek bir köşeye çekip bütün bunların anarşistlerin bir oyunu olduğuna inandırmaya çalışıyordu. Doğrusu onu ilgiyle izliyordum, çünkü gazetecileri bir yana bırakırsak mesleği yalan söylemek olan bir insanı ilk kez görüyordum.
Sıradan insanları sosyalizme çeken ve canlarını onun uğrunda tehlikeye atmalarını olanaklı kılan şey yani sosyalizmin "gizemli çekiciliği" eşitlik düşüncesidir; sosyalizm insanların büyük çoğunluğunun gözünde sınıfsız bir toplumdan başka bir şey değildir.
Hiç kuşkusuz kusursuz bir eşitlik yoktu, ama yine de kusursuz eşitliğe o güne kadar gördüğümden ya da savaş döneminde hayal edebileceğimden daha yakın bir girişim söz konusuydu.
Devrime ve geleceğe duyulan bir inanç söz konusuydu, birden bir eşitlik ve özgürlük dönemine girilmiş duygusu ağır basıyordu. İnsanlar kapitalist çarkın dişlileri gibi değil, insan gibi davranmaya çalışıyorlardı.