Aşık İhsani

Aşık İhsani

Yazar
9.0/10
1 Kişi
·
3
Okunma
·
3
Beğeni
·
298
Gösterim
Adı:
Aşık İhsani
Tam adı:
İhsan Sırlıoğlu
Unvan:
Aşık, Halk Ozanı
Doğum:
Diyarbakır, 1932
Ölüm:
Diyarbakır, 21 Nisan 2009
Aşık İhsani (d. 1932, Diyarbakır - ö. 21 Nisan 2009, Diyarbakır), halk ozanı.

Aşık İhsani özellikle 1970'lerde oldukça popüler olan halk ozanıdır. Yaşamı Diyarbakır'ın yoksul bir köyünde başlar. Demokrat Parti ile başladığı politik hayatına TİP ile devam eder. Sert ve açık anlatımı ile devrimcilerin ozanı olarak tanınır. İstihbarat arşivlerinde kendi tabiri ile iki elarabası dosyası bulunmaktadır.

17 Nisan 2009'da evinde yapılan belgesel çekimleri sırasında aşırı heyecan nedeniyle fenalaştı. Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Beyin Cerrahi Servisi’ne yatırılan Aşık İhsani'nin tansiyonunun yükselmesi sonucu beyin kanaması geçirdiği belirlendi. Yoğun bakım ünitesinde tedavi altına alınan Aşık İhsani, 21 Nisan 2009’da sabah saatlerinde yaşamını yitirdi. Diyarbakır’ın Şehitlik semtindeki mezarlıkta toprağa verildi.

Yaşam Öyküsü
Asıl adı İhsan Sırlıoğlu’dur. 1932 yılında Diyarbakır’da doğar, küçük yaşta şiir yazmaya başlar. İki yaşında iken babası Filit'i kaybeder ve annesi tarafından sıkıntılı ve yoksul bir ortamda büyütülür. Çalışmak için sürekli diğer köylere ve şehirlere gitmeye başlar. 17 yaşındayken İstanbul Büyükçekmece Mimarsinan Köyü’nde maden ocağında çalışmaya başlar. Maden kapanınca lastik fabrikalarında çalışır daha sonra Erzurum’a askere gönderilir. Askerlik sonrası kendi kendine saz çalmaya başlar. Sazı ile Anadolu’yu dolaşmaya başlar. Bu seyehatlerinin birinde Manisa Tarzanı ile tanışır ve bir müddet yanında kalır. Aşık İhsani türkülerini Güllüşah ismindeki hayali bir kıza söylemektedir. 1957 yılında Uşak Şeker Fabrikası’nda çalışmaya başlar. Uşakta bir hapisane müdürü ona senin Güllüşah’ı bulduk der, kız her ne kadar İhsani'nin hayallerindeki Güllüşah değilse de bu kızla evlenir. İhsani ona da saz çalmayı öğretir ve Aşık İhsani ve Güllüşah olarak şehir şehir dolaşmaya başlarlar. Bu ikili halk tarafından oldukça ilgi görmeye başlar. Aşık İhsani ve Güllüşah adlı kitapları yapılır. 1958’de Ankara Radyosu Yurttan Sesler programının şefi Muzaffer Sarısözen tarafından programa davet edilir. Her hafta Çarşamba günleri Güllüşah ile birlikte radyoda türkü söylemeye başlarlar.

Bu esnada Celâl Bayar ve Adnan Menderes ile tanışır ve görüşmeye başlarlar. DP'nin mitingleriyle Türkiye'de dolaşmaya başlar. “Evvel Allah sonra Demokrat Parti” ve benzeri şarkılar yapar.Bu esnada 27 Mayıs Darbesi olur. Türk Ocakları’nın 51. Yıldönümü dolayısyla TRT‘de verilen bir törende alel acele sahneye çıkarılır. Sakalı gögsünde, saçı belinde bir halde sahneye çıkan İhsani’nin söylediği şarkı Başbakan Fahri Özdilek tarafından beğenilmez. Başbakan ayağa kalkarak “Atın şu komünisti oradan …” der ve İhsani şaşkınlık içinde kendini karakolda bulur. Bir yıl sonra Fransızlar tarafından yapılan bir Türkiye tanıtım filminde karısı ve oğlu Garip ile birlikte yer alır. 1962’de milletvekilleri maaşlarına yapılması istenen zam ile ilgili kararın görüşüldüğü günlerde meclise giderek protesto gösterilerinde bulunur. Belçika Kültür Bakanı ile bir Türkiye ziyareti sırasında tanışır ve gezi dönüşü “Saçı ve sakalı gibi uzun görüşlü Aşık İhsani” olarak Belçika gazelerinde boy gösterir. Türkiye İşçi Partisi'nin kuruluşuyla birlikte sol hareketlere ilgi duymaya başlar. İlk yazdığı devrimci şiir "Korkuyorlar, korkacaklar, korksunlar Geliyoruz, geleceğiz, yakındır" Şiiridir. Daha sonraki röportajlarında bu döneme kadar ki yaşamını cahillik olarak tanımlayacaktır. Bu dönemde Ağalı Dünya adlı kitabı yayınlanır. Daha önce içinde olduğu Adalet Partisi ile artık düşman olurlar. 22 Kasım 1967'de öğrenci örgütlerinin düzenlediği kıbrıs mitingi sırasında Deniz Gezmiş ile birlikte Amerika Birleşik Devletleri bayrağını yakarlar. Şiirleri birçok dergide yayınlanmaya başlar. Bu arada Çetin Altan ile tanışırlar. Çetin Altan ve sol çevreden birçok kişi onun yazdığı şiirlerin, kitapların Sovyetler Birliği'nden gönderildiğinden şüphelenmektedir. Bu şiirleri okul yüzü görmemiş birinin yazdığına inanmazlar. En son onu konunun uzmanı olan Pertev Naili Boratav’a götürürler. Boratav İhsani’yi dinler ve “İhsani bir halk ozanıdır.” diyerek İhsani üzerindeki şüpheleri kaldırır. 1977’de Almanya ve Belçika’ya gider ve bu ülkelerde de televizyon programlarına katılır, ödüller alır. 1979'da Avustralya'ya gider. Son yıllarında Diyarbakır'da yaşayan Aşık İhsani 21 Nisan 2009'da Diyarbakır'da öldü.

Le Monde'da hakkında çıkan haber
"... İhsani ile söz konusu olan başka şey. Bunu söylerken Bob Dylan'ı, Joan Baez'i, Gospels'in politik olmuş kara derili şarkılarını düşünüyorum. Ray Charles'ın ya da Johnny Hallyday'in çığlık türküsü, Charlie Mingus'un yakarı türküsü, Bob Dylan ya da Joan Baez'in yakınma türküsü,Leo Ferre, Georges Brassens'in taşlama türküleri, İhsani sözlerindeki şiddetle karşılaştırıldıklarında adeta çekinden kalırlar. Yalnızca Vietnam Savaşı'na karşı koyan dünya ozanlarında görülen açık sözlü sertlik, İhsani şiirinin ilk göze çarpan özelliğidir. İhsani bu öfkeyi, bu sertliği halkına karşı olan her şeyi yermekte kullanıyor. Kibarlar belki bu tondan inciniyorlar ama bu akım, bu hakaret rayına oturmuştur..."

Kitapları
Aşık İhsani'nin Hayat Hikayesi ve Şiirleri (1960)
Ağalı Dünya 2 cilt (1964-1965)
Yazacağım (1966)
Bakalım Hele (1967)
Ozan Dolu Anadolu (Gezi, 1973)
Bak Tarlanın Taşına (1974)
Vur Ağanın Başına (1975)
Dünden Bugüne Aşık İhsani (1976)
Beyaz Köle (1985)
Düş Değil Bu (1993)
Bıçak Kemikte (2002)
İşimiz bu heheheyt be
Sosyalizmi örüyoruz
İşçi-köylü gümbür gümbür
İktidara yürüyoruz

Güvercinler gün taşıyor
Görenin aklı şaşıyor
Sosyalizmi örüyoruz
İktidara yürüyoruz

Zincirleri kıra kıra
Karanlıkta çıra çıra
Sosyalizmi örüyoruz
İktidara yürüyoruz

Kitaplara bakış bakış
Yapı yapı nakış nakış
Sosyalizmi örüyoruz
İktidara yürüyoruz

Çaba insanlık adına
Faşistlerin inadına
Sosyalizmi örüyoruz
İktidara yürüyoruz

İhsani söyler hak için
Topyekün kurtulmak için
Sosyalizmi örüyoruz
İktidara yürüyoruz.
Aşık İhsani
Sayfa 29 - Berfin Yayınları
Baylar siz
Siz harcadınız gençleri
hep siz
Az paralarla çalıştırdığınız
Bol vergilerini aldığınız
O ana-babalar
Lokmalarının yarılarıyla
Okuttukları çocukları
Siz delirttiniz
Evet siz
Sürekli yaptığınız yurt
Kitap ve diğer yıkıcı zamları
Soygunlarınızı
Kabullenemedi gençler
Protesto etmelerini çekemediniz
Anında sürdünüz polisinizi üstüne
Üstüne gençliğin puştça
Ülkelerine yararlı olabilmek için
Okuyorlardı
Öğretmen, Mimar, Yargıç, Doktor
olacaklardı
Sizlere benzemeyecekler diye
İstemediniz
İşlettiniz hemen faşizminizi
Aldırıp aldırıp tıktınız kafalarınızın
İçi gibi karanlık zından diplerine
faşistçe
Çıldırttınız onları
Öldürdünüz onları
Söndürdünüz ülke aydınlıklarını
Unuttuğunuz bir şey var baylar
Ölülerin öcü büyük olur
Aşık İhsani
Sayfa 35 - Berfin Yayınları
Yıkılası rahat yüzü beklerken
Karşımıza çıka çıka zam geldi
Yavrusu alınmış canavar gibi
Üstümüze çöke çöke zam geldi

Bakın şu düzene ne etti bize
Yüzümüz kalmadı kadına kıza
Yürekte açılan her yaramıza
Bir avuç tuz eke eke zam geldi

Hortumcu yezitler yürüdü önde
Bitip tükenmeyen şu kara günde
Ekmeğin şekerin sütün önünde
Boynumuzu büke büke zam geldi

Çarşı pazar ateş pahası her yan
Yırtık cebimizde boş gezer cüzdan
Et yemeye hasret boğazımızdan
Kırmızı kan döke döke zam geldi

Önüne geçilmez oldu talanın
Haddi hesabı yok yalan dolanın
Kambur sırtımızdan zengin olanın
Küplerine aka aka zam geldi
Aşık İhsani
Sayfa 48 - Berfin Yayınları
Yeter be hey arkadaşlar yeter be
Yeter bunca çektiğimiz yeter bu
Zalimlerin kahpe zulmü önünde
Boynumuzu büktüğümüz yeter be

İçimiz dert dolu gizle ha gizle
Yiğitlikten söz ederiz ne yüzle
Patronların fırlattığı bir sözle
İşten güçten çıktığımız yeter be

Düzelttik diyorlar hani ya neyi
Kim ne yaptı bizden yana tek şeyi
Sola karşı olan haramzâdeyi
Tepemize diktiğiniz yeter be

Hükümet gemiyi yatırmış sağa
İşçi meclisini doldurmuş ağa
Yezidin dolduğu bizim toprağa
Uzaklardan baktığımız yeter be
Aşık İhsani
Sayfa 67 - Berfin Yayınları
Bizden selam olsun iblis şefine
Peşimize itler salıp durmasın
Ortasında düştüceği çamuru
Kaldırıp da başkasına vurmasın

Yezidin sunduğu üç beş paraya
Kendisini bağlamasın kiraya
Memeletin bağrındaki yaraya
Yalanını merhem diye sürmesin

Faşistlerin yanı yerimiz değil
Yoksulu ezenler yârimiz değil
Zulme boyun eğmek kârımız değil
Herkesi kendisi gibi görmesin

Üç alçağın gitmek için hoşuna
Mesleğini kirletmesin boşuna
Toplasın aklını kosun başına
Bir daha da böyle pot kırmasın
Aşık İhsani
Sayfa 52 - Berfin Yayınları
Yaz işte burayı yazıcı dayı
Köyden çıkışımın onuncu ayı
Yer komadım iş arıyorum soyhayı
Yok diyorlar burasını yaz işte

Günler oldu ne uyudum ne yedim
Yadel bura bilemiyorum ne edim
Koca güne bir doyumluk istedim
Çok diyorlar burasını yaz işte

Kıl imamla mahkemem var yarına
İtelendiğim günlerin en darına
Kelağa ne etti, var da karına
Bak diyorlar burasını yaz işte

Baştacı etmişler halkı ezeni
Hökümetin ağa öldürdü beni
Şeytanlar kimi gün, yık şu düzeni
Yak diyorlar burasını yaz işte
Aşık İhsani
Sayfa 50 - Berfin Yayınları
Türkiye’de bir zından var
Havası ağır mı ağır
Kapısının tanrısı yok
Dıvarı sağır mı sağır

Türkiye’de bir zından var
Oy anam oyy beni beni
Tahta kurusundan önce
Zındancılar yiyer mi

Türkiye’de bir zından var
Konuşamaz hep susarsın
“Yaşasın özgürlük” dersen
vurulursun kan kusarsın

Türkiye’de zındanlar var
Zındanları yıkmak gerek
Ortacağın katranından
Temizlenip çıkmak gerek
Aşık İhsani
Sayfa 28 - Berfin Yayınları
Uyar sazım uyar, şu benim halkım
Dost kimdir düşman kim bilsin ha bilsin
Ak alnının üstündeki yazgıyı
Elinin tersiyle silsin ha silsin

Yeter ezildiği yüzyıllar boyu
Kendini ezene vermesin oyu
Gözlerinin içindeki uykuyu
Bir sabah erkenden bölsün ha bölsün

Sahip çıksın toprağına taşına
Yeter desin yabancının aşına
Ter döktüğü emeğinin başına
Her biri bir yandan gelsin ha gelsin

Saf dışı eylesin hile yapanı
Motora değişsin kara sabanı
Hem bıraksın yıkılası sağ yanı
Sol başta yerini aslın ha alsın
Aşık İhsani
Sayfa 51 - Berfin Yayınları
Yazara henüz inceleme eklenmedi.

Yazarın biyografisi

Adı:
Aşık İhsani
Tam adı:
İhsan Sırlıoğlu
Unvan:
Aşık, Halk Ozanı
Doğum:
Diyarbakır, 1932
Ölüm:
Diyarbakır, 21 Nisan 2009
Aşık İhsani (d. 1932, Diyarbakır - ö. 21 Nisan 2009, Diyarbakır), halk ozanı.

Aşık İhsani özellikle 1970'lerde oldukça popüler olan halk ozanıdır. Yaşamı Diyarbakır'ın yoksul bir köyünde başlar. Demokrat Parti ile başladığı politik hayatına TİP ile devam eder. Sert ve açık anlatımı ile devrimcilerin ozanı olarak tanınır. İstihbarat arşivlerinde kendi tabiri ile iki elarabası dosyası bulunmaktadır.

17 Nisan 2009'da evinde yapılan belgesel çekimleri sırasında aşırı heyecan nedeniyle fenalaştı. Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Beyin Cerrahi Servisi’ne yatırılan Aşık İhsani'nin tansiyonunun yükselmesi sonucu beyin kanaması geçirdiği belirlendi. Yoğun bakım ünitesinde tedavi altına alınan Aşık İhsani, 21 Nisan 2009’da sabah saatlerinde yaşamını yitirdi. Diyarbakır’ın Şehitlik semtindeki mezarlıkta toprağa verildi.

Yaşam Öyküsü
Asıl adı İhsan Sırlıoğlu’dur. 1932 yılında Diyarbakır’da doğar, küçük yaşta şiir yazmaya başlar. İki yaşında iken babası Filit'i kaybeder ve annesi tarafından sıkıntılı ve yoksul bir ortamda büyütülür. Çalışmak için sürekli diğer köylere ve şehirlere gitmeye başlar. 17 yaşındayken İstanbul Büyükçekmece Mimarsinan Köyü’nde maden ocağında çalışmaya başlar. Maden kapanınca lastik fabrikalarında çalışır daha sonra Erzurum’a askere gönderilir. Askerlik sonrası kendi kendine saz çalmaya başlar. Sazı ile Anadolu’yu dolaşmaya başlar. Bu seyehatlerinin birinde Manisa Tarzanı ile tanışır ve bir müddet yanında kalır. Aşık İhsani türkülerini Güllüşah ismindeki hayali bir kıza söylemektedir. 1957 yılında Uşak Şeker Fabrikası’nda çalışmaya başlar. Uşakta bir hapisane müdürü ona senin Güllüşah’ı bulduk der, kız her ne kadar İhsani'nin hayallerindeki Güllüşah değilse de bu kızla evlenir. İhsani ona da saz çalmayı öğretir ve Aşık İhsani ve Güllüşah olarak şehir şehir dolaşmaya başlarlar. Bu ikili halk tarafından oldukça ilgi görmeye başlar. Aşık İhsani ve Güllüşah adlı kitapları yapılır. 1958’de Ankara Radyosu Yurttan Sesler programının şefi Muzaffer Sarısözen tarafından programa davet edilir. Her hafta Çarşamba günleri Güllüşah ile birlikte radyoda türkü söylemeye başlarlar.

Bu esnada Celâl Bayar ve Adnan Menderes ile tanışır ve görüşmeye başlarlar. DP'nin mitingleriyle Türkiye'de dolaşmaya başlar. “Evvel Allah sonra Demokrat Parti” ve benzeri şarkılar yapar.Bu esnada 27 Mayıs Darbesi olur. Türk Ocakları’nın 51. Yıldönümü dolayısyla TRT‘de verilen bir törende alel acele sahneye çıkarılır. Sakalı gögsünde, saçı belinde bir halde sahneye çıkan İhsani’nin söylediği şarkı Başbakan Fahri Özdilek tarafından beğenilmez. Başbakan ayağa kalkarak “Atın şu komünisti oradan …” der ve İhsani şaşkınlık içinde kendini karakolda bulur. Bir yıl sonra Fransızlar tarafından yapılan bir Türkiye tanıtım filminde karısı ve oğlu Garip ile birlikte yer alır. 1962’de milletvekilleri maaşlarına yapılması istenen zam ile ilgili kararın görüşüldüğü günlerde meclise giderek protesto gösterilerinde bulunur. Belçika Kültür Bakanı ile bir Türkiye ziyareti sırasında tanışır ve gezi dönüşü “Saçı ve sakalı gibi uzun görüşlü Aşık İhsani” olarak Belçika gazelerinde boy gösterir. Türkiye İşçi Partisi'nin kuruluşuyla birlikte sol hareketlere ilgi duymaya başlar. İlk yazdığı devrimci şiir "Korkuyorlar, korkacaklar, korksunlar Geliyoruz, geleceğiz, yakındır" Şiiridir. Daha sonraki röportajlarında bu döneme kadar ki yaşamını cahillik olarak tanımlayacaktır. Bu dönemde Ağalı Dünya adlı kitabı yayınlanır. Daha önce içinde olduğu Adalet Partisi ile artık düşman olurlar. 22 Kasım 1967'de öğrenci örgütlerinin düzenlediği kıbrıs mitingi sırasında Deniz Gezmiş ile birlikte Amerika Birleşik Devletleri bayrağını yakarlar. Şiirleri birçok dergide yayınlanmaya başlar. Bu arada Çetin Altan ile tanışırlar. Çetin Altan ve sol çevreden birçok kişi onun yazdığı şiirlerin, kitapların Sovyetler Birliği'nden gönderildiğinden şüphelenmektedir. Bu şiirleri okul yüzü görmemiş birinin yazdığına inanmazlar. En son onu konunun uzmanı olan Pertev Naili Boratav’a götürürler. Boratav İhsani’yi dinler ve “İhsani bir halk ozanıdır.” diyerek İhsani üzerindeki şüpheleri kaldırır. 1977’de Almanya ve Belçika’ya gider ve bu ülkelerde de televizyon programlarına katılır, ödüller alır. 1979'da Avustralya'ya gider. Son yıllarında Diyarbakır'da yaşayan Aşık İhsani 21 Nisan 2009'da Diyarbakır'da öldü.

Le Monde'da hakkında çıkan haber
"... İhsani ile söz konusu olan başka şey. Bunu söylerken Bob Dylan'ı, Joan Baez'i, Gospels'in politik olmuş kara derili şarkılarını düşünüyorum. Ray Charles'ın ya da Johnny Hallyday'in çığlık türküsü, Charlie Mingus'un yakarı türküsü, Bob Dylan ya da Joan Baez'in yakınma türküsü,Leo Ferre, Georges Brassens'in taşlama türküleri, İhsani sözlerindeki şiddetle karşılaştırıldıklarında adeta çekinden kalırlar. Yalnızca Vietnam Savaşı'na karşı koyan dünya ozanlarında görülen açık sözlü sertlik, İhsani şiirinin ilk göze çarpan özelliğidir. İhsani bu öfkeyi, bu sertliği halkına karşı olan her şeyi yermekte kullanıyor. Kibarlar belki bu tondan inciniyorlar ama bu akım, bu hakaret rayına oturmuştur..."

Kitapları
Aşık İhsani'nin Hayat Hikayesi ve Şiirleri (1960)
Ağalı Dünya 2 cilt (1964-1965)
Yazacağım (1966)
Bakalım Hele (1967)
Ozan Dolu Anadolu (Gezi, 1973)
Bak Tarlanın Taşına (1974)
Vur Ağanın Başına (1975)
Dünden Bugüne Aşık İhsani (1976)
Beyaz Köle (1985)
Düş Değil Bu (1993)
Bıçak Kemikte (2002)

Yazar istatistikleri

  • 3 okur beğendi.
  • 3 okur okudu.
  • 2 okur okuyor.
  • 4 okur okuyacak.