Hakkında
Okurlar
2 okur beğendi.
3 okur okudu.
1 okur okuyacak.
Okur demografisi
Kadın% 0.0
Erkek% 0.0
0-12 Yaş
13-17 Yaş
18-24 Yaş
25-34 Yaş
35-44 Yaş
45-54 Yaş
55-64 Yaş
65+ Yaş
Reklam
Alıntılar
korkunun izleri yalnız belgelerde değil, anlatılarda da izlenebilir. Külkedisi hikayesinde üvey anne figürü genç kızın karşısına çıkan temel engel olarak sunulur. Masallar çocukları oyalamanın ötesinde, toplumsal korkuların ve adaletsizliklerin biçim değiştirerek anlatıldığı metinlerdir. Çocukluk ta yaşanan kırılmalar, dışlanma ve korunma ihtiyacı, bu anlatılar içinde dolaylı yollarla dile gelir. Masal evreni, gerçek hayatta karşılık bulamayan duygulara bir alan açar;
travmalar hikayeye dönüşür, adalet yeniden kurulabilir gibi gösteri lir. Üvey annenin tekrar eden varlığı hem tarihsel düzenin
kalıcılığına hem de çocuklukta yaşanan içsel çatışmaların kül türel dile aktarılmasına işaret eder. Masallarda çözüm çoğu zaman dışarıdan gelir; ama gerçek hayatta, kişi yolunu ken di çabasıyla bulmak zorunda kalır. Kayseri'nin Zincidere Köyü'nde yaşayan Altun'un, üvey anne korkusunun gölgesinde biçimlenen hayatı ve kurtuluş çabası bu korkunun Osmanlı toplumundaki örneklerin den biridir.
Belge: Kayseri'ye bağlı Zincidere Köyü'nden Devlet adlı bir zimmi, aynı köyde yaşayan Hüseyin ve Osman bin Rıd van, anneleri Raziye binti Kilabi Dede ve Abdi'yi mahkeme ye vererek şu iddiada bulunmuştur:
"İki gün önce gece yarısına doğru, evimde saklı duran yir mi üç esedi kuruş, dokuz gümüş düğme, bir ( ... ) tülbent, altı parça çuha kumaşı, birkaç ek parça çuha, yedi top dimi kumaşı ve eşime ait kıymetli eşyaların dışında başka değer li giysi ve eşyalar çalınmıştır. Söz konusu kişiler, mühtedi
kızım Altun'u kandırarak bu işi yapmıştır .. Kendilerine bu du rum sorulsun. "
Sayfa 164 - Fol kitap 2025
"Civciv Hiyerarşisi" modelini, tarihsel aktörlerin ilk bakışta mantıksız görünen davranışlarını anlamlandırmak için geliştir dim. Osmanlı mahalle sakinleri, modern oyun teorisini bilmese ler de gündelik yaşamlarında stratejik düşünce ve davranış ka lıpları geliştirmişlerdir. Bu stratejiler, sınırlı bilgiyle karar alma, risk hesaplama ve uzun vadeli çıkarları gözetme gibi unsurları içerir. Mahalle sakinlerinin davranışlarında görülen bu stratejik akıl, belgelerde doğrudan ifade edilmese de attıkları adımların ve aldıkları önlemlerin mantığında açıkça görülür. Emine'nin
mahkemeye başvurusu ya da Alime'nin komşularıyla kurduğu ilişkiler, ilk bakışta anlamsız görünebilir; fakat "civciv hiyerar şisi" modeli, bu hamlelerin ardındaki stratejik düşünceyi göste rebilir. Bu model sayesinde, tarihsel aktörlerin kararlarını kendi dönemlerinin mantığı içinde değerlendirebilir ve gündelik yaşa mın görünmeyen stratejik boyutunu keşfedebiliriz.
Bu oyunun temel dürtüsü korkudur. Mahallede hiçbir şey nötr değildir; bir suskunluk, bir bakış ya da küçücük bir ima bile stratejik anlamlar taşır. Sessizlik bazen suçlulukla, bazen kabullenmeyle, bazen de meydan okumayla yorumlanabilir.
Bu nedenle konum, sabit bir kazanım değil; her an savunul ması ve yeniden kurulması gereken kırılgan bir denge unsu rudur. Bireyler, bu kırılgan yapıda kendi yerlerini başkaları nın duruşuna göre anlamlandırır; işte bu noktada sosyal kar şılaştırma devreye girer.
Sayfa 40 - Fol kitap 2025
Reklam
Reklam