Hakkında
Ünvan:
Yazar
Okurlar
1 okur beğendi.
9 okur okudu.
3 okur okuyacak.
Okur demografisi
Kadın% 0.0
Erkek% 0.0
0-12 Yaş
13-17 Yaş
18-24 Yaş
25-34 Yaş
35-44 Yaş
45-54 Yaş
55-64 Yaş
65+ Yaş
Reklam
Alıntılar
Bu farklılığı yakından görmek istediğimizde, örneğin Eş'ari düşüncenin öncülerinden olan Gazāli'nin "iyi" ve "kötü" kavramlarını analiz ederken fâilin amacına uygun olanı "iyi", uygun olmayanı da "kötü" olarak nitelediğini ve bu kavramların izafi kavramlar olup şahıslara göre değiştiğini savunduğunu görürüz. İşte bu akıl yürütme biçiminin ahlak alanındaki izdüşümünün bireyin gücünün neredeyse yok sayılarak ahlaki değerin yegâne belirleyicisinin Tanrı olduğu kabulü ile sonuçlanmasının kaçınılmaz olduğunu söyleyebiliriz. Çünkü buna göre, beşer aklı kesinlikle "iyi" ve "kötüye dair bir yargıda bulunamaz. Yani nesne ve olaylar, ahlakı açıdan "İyi" veya "kötü" oluşlarını, doğrudan Tanrının onları öylece belirlemesinden almakta ve ilahi irade ahlakın esasını oluşturan biricik unsur olmaktadır.
İnsanın ahlaki özgürlüğü ve sorumluluğunun göz ardı edilmesi, onu ahlaki bir varlık saymamak demek olacağı gibi, Allah'ın da despot bir kral olarak görülmesi sonucunu doğuracaktır. Belki de sırf bu yüzden Mâtūrīdī'nin bu konudaki değerlendirmesinde ahlaki bir duruma ilişkin ilahi buyruk olmadan da aklın ve insani yaradılışın söyleyeceği bir sözünün bulunduğuna ilişkin görüşü önem kazanmaktadır. Onun yaklaşımları içinde Karamazov Kardeşler'deki İvan'ın deyişiyle, "Allah yoksa her şey mübahtır" gibi bir anlayışa asla yer yoktur.
Reklam
Reklam