Hakkında
Yemenî, 13. ve 14. yüzyıllarda yaşamış, özellikle dil bilim, hadis ve tefsir alanındaki çalışmalarıyla tanınan Yemenli bir âlimdir.
1281 (Hicri 680) yılında Aden veya Mekke'de doğduğu rivayet edilir. Gençlik yıllarını Mekke'de geçirerek devrin önemli hocalarından hadis ve dil dersleri almıştır. Bir dönem Resûlîler hükümdarı el-Melikü’l-Müeyyed Dâvûd’un divanında inşâ kâtibi olarak çalışmak istemiş, daha sonra ilmi faaliyetlerine yoğunlaşmıştır. Genel olarak Yemenî nisbesiyle anılan müellif, Arap dili ve edebiyatı ile İslami ilimler arasındaki bağı güçlendiren çalışmalarıyla İslam düşünce tarihinde yer edinmiştir.
Eserleri:
1. Kitâbü’t-Tercümân ʿan ġarîbi’l-Ḳurʾân. Daha çok Zemahşerî tefsirinden yararlanılarak hazırlanan eserde sûre sırasına göre yaklaşık 1800 garîb kelimenin mânası açıklanmaktadır (nşr. Yahyâ Murâd, Beyrut 1425/2000; nşr. Halit Zevalsiz, İstanbul 2007).
2. el-İktifâʾ fî şerḥi elfâẓi’ş-Şifâʾ li’l-Ḳāḍî ʿİyâż. Şevkânî bu eseri Żabṭu elfâẓi’ş-Şifâʾ li’l-ʿİyâż adıyla zikretmektedir (el-Bedrü’ṭ-ṭâliʿ, I, 318). Yemenî’nin daha sonra Telḫîṣü’l-İḳtifâʾ adıyla özetlediği eseri Muhammed b. Tolûn el-Abâicî de ihtisar etmiştir (eser ve ihtisarının yazmaları için bk. Brockelmann, GAL Suppl., I, 631; Dârü’l-kütübi’l-Mısriyye, nr. 2127/Hadîs).
3. Risâletü’l-ḳındîl ve’ş-şemʿadân (Berîdü’l-cenân fi’l-müfâḫare beyne’l-ḳındîl ve’ş-şemʿadân, Zehrü’l-cinân fi’l-münâẓara beyne’l-ḳındîl ve’ş-şemʿadân). Kandil ve şamdanın birbirlerine karşı üstün yanlarını, birbirlerinin eksik ve kusurlu taraflarını dile getirdikleri edebî bir münazaradır. Risâle Münâẓara beyne’l-ḳındîl ve’ş-şemʿadân adıyla yayımlanmıştır (Kahire 1934).
4. İşâretü’t-taʿyîn fî terâcimi’n-nüḥât ve’l-luġaviyyîn. Yazımı 733’te (1333) Kahire’de tamamlanan eserde 246 Arap dilcisi ve lugat âliminin hayatı ve eserleri veciz bir üslûpla alfabetik sıraya göre anlatılmıştır (nşr. Abdülmecîd Diyâb, Riyad 1986).
5. Târîḫu’l-Yemen (Behcetü’z-zemen fî târîḫi’l-Yemen) (nşr. Mustafa Hicâzî, Beyrut 1985). Umumi Yemen tarihine dair muhtasar bir eserdir.
6. Luḳṭatü’l-ʿaclân el-muḫtaṣar min Vefeyâti’l-aʿyân. İbn Hallikân’a ait eserin muhtasarı olup Abdullah b. Muhammed el-Matarî’nin isteği üzerine kaleme alınmıştır (yazma nüshaları için bk. Brockelmann, GAL, II, 220).
Müellif bunlardan başka Ẕeylü Vefeyâti’l-aʿyân li’bni Ḥallikân ismiyle yazdığı zeyilde Vefeyâtü’l-aʿyân’a otuz kadar biyografi eklemiş, Cevherî’nin sözlüğünü Muḫtaṣarü’ṣ-Ṣıḥâḥ adıyla özetlemiştir (İbnü’l-İmâd, VI, 139; Şevkânî, I, 318). Ayrıca kaynaklarda Muṭribü’s-semʿ fî şerḥi Ḥadîs̱i Ümmi Zerʿ adında bir hadis şerhinden söz edilmektedir (Kütübî, II, 247; İbn Hacer, II, 316; Şevkânî, I, 318; Keşfü’ẓ-ẓunûn, II, 1718).
Tam adı:
Abdülbâkî b. Abdilmecîd el-Yemânî, Ebü’l-Mehâsin Tâcüddîn Abdülbâkī b. Abdilmecîd b. Abdillâh el-Yemenî el-Mekkî el-Mahzûmî
Ünvan:
Arap Dili ve Edebiyat Âlimi, Tarihçi
Doğum:
1281
Ölüm:
1343
Okurlar
1 okur okuyor.
Okur demografisi
Kadın% 0.0
Erkek% 0.0
0-12 Yaş
13-17 Yaş
18-24 Yaş
25-34 Yaş
35-44 Yaş
45-54 Yaş
55-64 Yaş
65+ Yaş
Reklam
Alıntılar
Henüz kayıt yok
İletiler
Reklam