Eğitim bir toplumun toplum olarak anılabilmesi için çok önemlidir. Toplumlar ancak güçlü bir eğitim sistemi ile var olabilir ve yine bu sistemin gücüyle varlığını sürdürebilir. İngiliz düşünür John Stuart Mill’in, Fihrist Kitap tarafından raflara taşınan Üniversiteler Üzerine adlı eseri eğitim olgusunu irdeliyor ve eğitimin, üniversitenin aslında ne olduğunu geçmişin penceresinden bugüne bakarak gözler önüne seriyor.
Fihrist Kitap’ın özgün düşünce dizisinde yer alan Üniversiteler Üzerine, hâlâ geçerliliğini koruyan ve hiçbir zaman etkisini yitirmeyecek olan bir eserdir. Eser Mill’in mektubu ve konuşma metnini içermektedir. İngiliz düşünür, İngiliz ve İskoç eğitim sistemlerini karşılaştırarak özelden genele doğru bir tez ortaya koyar. Uzak geçmişten gelen bu tez, bugünün de tezidir. Eser evrensel bir vasfa sahip olması bakımından dikkate değerdir.
John Stuart Mill, Üniversiteler Üzerine adlı yapıtında eğitimi tanımlamaktadır. Eğitimin nasıl olduğu ve nasıl olması gerektiği üzerine düşünmekte, yorumlarını paylaşmaktadır. Eğitim; kuşaktan kuşağa aktarılan ve gelişmişlik düzeyinin düşürülmeden korunmasını ya da mümkün olduğunca yükseltilmesini arzulayarak kişilerin niteliklerle donatılmasını hedefleyen bir kültürdür. Mill, yalnızca beyni geliştiren, doğal eğilimleri ihmal eden eğitimin karşısındadır.
John Stuart Mill bu eserinde özellikle üniversitelerin ve üniversite eğitiminin nasıl olması gerektiğini ifade etmektedir. Ona göre üniversiteler mesleki eğitim kurumları değildir. Öğrenciye geçim kaynağı sağlayacak olan mesleğini öğreten, daha doğrusu bununla yetinen ve yalnızca bu amaca hizmet eden yerler değildir. Üniversitelerin esas amacı yetenekli ve kültürlü insanlar yetiştirmektir. Sadece meslek öğrenimi için, becerikli avukatlar ve mühendisler