Hikmet sahipleri derler ki: "Evindeki nimet ve rahatlık semayı görebildiğin yer kadardır."
Allah'ın bebek için akıl ve iyiyi kötüden ayırma kudretini kemal zamanına kadar tedrici olarak nasıl verdiğine dikkat et!
Bu da bir yaratılış sırrıdır. Akıl ve anlayış olmadan cahil olarak doğar. Şayet akıl olsa rahimden çıkışı sırasında hayat ona zor gelir. Hiç tanımadığı, hiç görmediği ve hiç dostluğu bulunmayan şeyleri gördükçe aklı hayran ve şaşkın kalır.
Doğar doğmaz daha bezler içinde sarılı olarak beşiğinde yatarken kendini çeşitli yükler altında ve tehlikeler içinde görse ve müstağni kalamayacağı ihtiyaçların farkına varsa, zayıf bedeniyle birlikte dünyaya geldiğine pişman olur.
Her kim maddi ve manevi alemlere akıl ve kalbi ile bakarsa Rabbinin marifetini elde etmek için istifade eder. Rabbini bilen emirlerine karşı itaatli olur. Akıl sahipleri için bunun dışında bir yol yoktur.
İnsanda akıl olmasa hayvandan daha şerli olur. İnsanın maslahatını yerine getiren ve ihtiyaçlarını karşılayan, bütün maksatlarını tamamlayan, özelliklerine ve azalarına bak!
Akıl biraz azalınca nasıl da bozuluyorlar ve akıldan az bir eksilmeyle nasıl çözülüp değersizleşiyorlar. Bu hal ona ve emsaline Allah'ın kudretini tarif eden bir öğüt ve tediptir. Bir musibet için sabrına karşılık ahirette verilecek mükafata bak! Allah'ın, nimetini verirken de alırken de kuluna merhametli davrandığını gör!
Güneş arz ehlinin menfaatine verilmiştir. Nur ve zulmet birbirlerine zıt olmalarına rağmen alemin ıslahı ve olgunlaşması için birbirlerine yardım ederler.