Devlet harcamalarında görülen bu düşüşün en sarih nedeni, Iustinianus'un diğer başarısızlıklarının da sebebidir:
541'den sonra görülen vebanın etkileri. Bu etkiler büyüklük ve nitelik bakımından çoğu tarihi olaydan o kadar farklıydı ki, Bizanslı şahitlerin çoğu gibi modern tarihçiler tarafından da kaçınılmaz olarak küçümsendi. On üçüncü yüzyılda geri dönen veba bile bu kadar yıkıma yol açmadı, zira daha az dalgalandı ve daha yoğun nüfus seyrellti. İlk salgın Iustinianus'u öldürmüş olsaydı -ki az kalsın öldürüyordu- güç bela önleyebileceği bir mali ve askeri çöküşe yol açabilirdi. Eğer veba yaşanmamış olsaydı Iustinianus'un "reconquita" Bizans'ı kesinlikle geniş ölçüde güçlendirmiş olacaktı.