En az öteki milletler kadar cesurduk biz de. Sadece fert olarak yeterince gelişmemiştik. Abdülhamit'ten ya da Osmanlı devrinden bahsetmiyorum, bu toprakların evveliyatı da böyleydi. Hep güçlü hükümdarlar, güçlü devletler... Öyle büyük bir baskı vardı ki insanların üzerinde, fert ortaya çıkamamıştı bir türlü. Kimse kendisi olamamış, hep bir lidere, bir öndere ihtiyaç duymuştu.
Binlerce yıldır krallara, imparatorlara, padişahlara körü körüne boyun eğmiş, büyük isyan ve ayaklanma tecrübelerinden yoksun bu halk, devlet baskısını görür görmez bizi hain ilan ederek, "Padişahım çok yaşa!" demeye başlayabilirdi.