Bir Okur
@Birokurdaha
Felsefe ile ilgileniyorum. Varoluşsal şiirler ve hikayeler yazıyorum. Koleksiyon yapıyorum. Zamanımı okuyarak, bir şeyler üreterek ve koleksiyon ürünleri bulmaya çabalayarak geçiriyorum. Şeylerin erekleri hakkında düşünüyorum.
Deneyimin Bilişsel Öznelliği ProblemiFelsefe-Düşünce
"Bir Yarasa Olmak Neye Benzer" adlı makaleyi arkadaşlarımla tartışma olanağı bulmuştum. Ortak paydada buluştuğumuz nokta, bir yarasa simülasyonu içerisinde olsak bile, yarasa olmaklığı asla deneyimleyemeyeceğimizdi. Yani, mental durumların fiziksele indirgenmesinin olanaksızlığıydı kabul gören. Buradaki çıkmaz şu ki yarasa olmaklığı gerçekten deneyimleyen biri olsa bile deneyimlediği şeyin yarasanınki ile aynı olup olmadığından emin olma olanağının olmaması. Kişi bu deneyime o perspektiften ortak olamadığından, deneyimin simülasyona aktarılması sırasında 'ne' yaşaması gerektiğini bilmeyecek. Böylece, kurduğu bilişsel bağlantının eşleniğinin yarasanınki olduğunu kesin bir şekilde ifade edemeyecek. Örneğin siz, sizi siz yapan şeyin konuşma tarzınız olduğundan eminsiniz. Bu konuşma tarzı yüzde yüz bir yapay zekaya aktarılsa ve o yapay zekanın "sizin gibi" ya da "sizinle aynı" olduğu söylense bunu kabul etmek istemezsiniz. Yani, size özel bir şeyi bizzat deneyimleyen nesnenin (aynı zamanda özne) sizin ötekiyle kurduğunuz bilişsel ilişkilere sahip olup olmadığını bilmiyorsunuz. Bu durum, kocaman bir öznede özsellik problemine yol açıyor. Birinin, aktaramadığı bir deneyim halinde yaşaması dehşet verici görünüyor. Fakat bu mümkün olsaydı aktarıldığı an yeni bir biz mi türemiş olurdu? Öznelerin çözümlenmesi bilişsel ilişkilerin irdelenmesi ve deneyimdeki nesnelliğin parantezi ile mi mümkün? Öznellik, bireyin kendisi tarafından anlaşılabilir mi yoksa nesnel olana yorma yöntemi mi bunu mümkün kılan? Eğer öyleyse, bu yöntemi kullanma yine öznel bir bilişsel bağlantı gerektiriyor gibi görünüyor. Bir şeyin özsel olarak irdelenmesi sonrası ötekilere aktarımı etik mi? Özsellik ve öznellikten yapay zekanın etik problemlerine uzanan bir tartışma.
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
Özden Deneyime UzanmakFelsefe-Düşünce
Bir şeyin o olmaklık deneyimini bir başkasında mümkün kılan o şeyin özüne ulaşmak mı? Henüz öz denen şeyin ne olduğunu bilmezken şeylerde onun izini sürmek bir hayli zor. Nedir bir şeyin özü? Onun kendilik deneyimine imkan veren öz müdür yoksa bir özler kümesinin meydana gelişi mi? Bu sıralar 'nelik' hakkında epey düşünüyorum.
Buz gibi oldu ruhum, kaskatı kesildi. Yüreğimdeki irili ufaklı yarıklardan sızan yaşlar dahi eritemezdi yasını. Bu sapsarı bir buhran, yürekte biriken bir dolu irin. Bu, tam elli günlük bir hastanın bakımsızlıktan çürümeye yüz tutmuş yastığındaki sapsarı hüzündü.
Aynı şekilde (pozitif bilimlerin etkisiyle) metafiziğin imkânına yönelik şüphe, yani insan için rehber olacak evrensel bir felsefeye duyulan inanç kaybı da gerçekte akla olan inancın çöküşünü temsil eder.
Sayfa 40
Sonuç ise, ideal olanın matematik bir şekilde temellenen dünyasının, her daim deneyim edilen gerçek dünyamızın (günlük yaşam-dünyası) yerini alması, dolayısıyla da, bilimlerin, kendi anlam temellerini unutması olmuştur.
Sayfa 39