İslam öncesindeki Türkler kesinlikle birer vahşi değildi, aksine onlar kendi devletleri, dinleri ve edebiyatları olan belli bir uygarlık seviyesine ulaşmış insanlardı.
Türkiye macerasında yoldan sapmalar ve kesintiler vardır ki bunlar da muazzam gerilimlerin ve sınırlı bir demokrasinin olduğu bir ortamda normaldir. Dikkat çekici ve çarpıcı olan şudur ki, her sapmadan sonra demokratik süreç tekrar rayına oturtulmuş ve Türk halkı demokrasi ve özgürlük macerasına devam etmiştir.
Türkiye hiçbir zaman sömürgeleştirilmemiş, emperyal bir idareye ya da egemenlik altına hiçbir zaman girmemiş bir-iki İslam devletinden birisidir. Türkler hep kendi evlerinin efendisi oldular ve uzun bir süre, birçok başka evin de efendiliğini yaptılar.