İslam dünyası Mevlana'nın ruhu ile XX. asırda bir muhteşem felsefe yaratabileceği halde bu yapılmadı. Mevlana, kaba beden hareketlerine aktarılıp Şaman'a döndürüldü ve Kur'an'ın felsefesi Zerdüşt'ün pençesiyle ezildi.
Büyük şehirlerin sağanaklı hayatında kendi kendilerine kalıp da düşünme fırsatı bulamayan gençler, günün meselelerini hep birlikte siyaset potasına boşaltıp orda tanıma alışkanlığı edindiler.
Onlar da pozitivist, onlar da pragmatisttir. Onlar o kadar maddecidirler ki cennetlerinde bile maddî hazların tatminini ararlar.Böylesine madde çirkefi içinde ruh aramak boşuna gayret harcamaktır.