0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
ElizaBETH, bir trafik kazasında annesini kaybetmiş bir çocuk. Onun hikâyesi sekiz yaşında yetimhaneye yerleştirilmesiyle başlıyor. Disiplini ve kontrolü çocuklara verilen sakinleştiricilerle sağlamaya çalışılan bir yer burası. İçine kapanık, bunalımda bir çocuk Beth. Bir arayış içerisinde onu hayata bağlayacak. Yetimhanede hademelik yapan birinden öğreniyor satrancı. Kafasını dağıtmak, içindeki boşluğu doldurmak için öğrendiği bu oyun bir süre sonra yaşam amacı haline geliyor. Yetimhane tarafından satranç oynaması yasaklanıyor, evlat ediniliyor, sürükleniyor, savruluyor. Beth büyüyor, büyüdükçe var olan bağımlılıklarının yerine yenilerini ekliyor. Yeri geliyor hırsızlık yapıyor, yeri geliyor bunalıma giriyor ama her seferinde ayağa kalkmasını bir şekilde başarıyor. Bağımlıklar ve hedeflerin ekseninde dönen bu hikâye satranç severler için ayrı bir teşkil edeceğine eminim. Sonu beklendik olsa da bu durum, Beth’in hikâyesini öğrenmekten aldığım keyiften bir şey eksiltmedi.
Aradan geçen yılların ardından kitap bende; eski bir dostla memleket üzerine uzun ve yararlı bir sohbet etmişim duygusunu yaşattı.
Yazar ve gazeteci olan Grigoriy Petrov, kilisenin skolastik düşüncesinden ötürü papazlıktan uzaklaştırılmış eski bir din görevlisi. Rus asıllı yazarın kitabı yazmasındaki amaç “Rusya’yı Nasıl Düzeltiriz” düşüncesi. İsveç hâkimiyetinde olan Finlandiya’nın Rus hâkimiyetine geçmesi yazarın burayı daha sık ziyaret etmesine ve etkilenmesine neden oluyor. Finlandiya hiçbir zaman ekilecek bereketli topraklara, geleceğe umutla bakabilecekleri bir sağlık sistemine yahut kolektif bir bilince sahip olmadı. Sahip olduğu tek şey ise İsveç'li Johan Wilhelm Snellman adında bir “Halk Öğretmeni'ydi. Finlilerin bile “Suomi” diye adlandırdıkları “Bataklıklar Ülkesi” nasıl olurda “Beyaz Zambaklar Ülkesi”ne dönüşebildi? Bu sorunun salt bir cevabı yok ne yazık ki. Edinilecek çok bilgi, çıkarılacak birçok ders var kitaptan.
Kargoculuk yapan genç bir adam bir gün bir paketi vermek için bir evin önünde durur. Zile basar ama açan olmaz. Yapmaması gerekeni yapar ve kapıyı açar, içeri girer. Sallanan sandalyesinde şöminenin keyfini çıkaran adam kargonun genç adam için olduğunu söyler ve ikisi arasında günlerce sürecek bir diyalog başlar. Yazarın deneysel felsefe yaparak okuyucuya olasılıktan özgür iradeye, bilimden gerçekliğe, dinden evrime, varoluşçuluktan ‘Tanrının Külleri’ne kadar birçok konuda düşünmesine yardımcı oluyor. Kitaptan edindiğim birkaç önemli bilginin yanı sıra kitabın sonlarında yer alan Olumlamalar bölümünü çok yararlı buldum. Sadece bu bölüm bile okunmaya değer. Kargocuya verilen kargonun içinden çıkanı ise kitabı okumadan bilemeyeceksiniz.
