Tanpınar diyor ki:
En güzel romanı kendi göz kapaklarımızın arkasında geçmiş günlerimizden birisini, yahut birçoğurnu kendisinde toplayan bir hayalini seyrederken yazıyoruz. Hatırlatma, butün sanatların galiba annesi.
Gerçekten de hayat gözlerimizin önünden ziyade ardında akıyor. Kapatabilmeyi başarabilenlere ne mutlu!
Özel'in gençlik mektuplarından birine göz atalım:
Artık her şeyi anlıyorum. Ve bu bana (garip değil mi) ızdırap veriyor. Kafamın hızla kategorilere doğru yol alması, her şeyi yerli yerinde görebilme yeteneği canımı sıkıyor. Oysa daha gençken
hiçbir şey bilmiyordum ve bilme arzusu bende büyük bir taşkınlık yaratyordu. Şimdi herşeyi yine bilmiyorum, ama anlıyorum. içimde yatan mitralyöz kullanma duygusu körelmedi. Yine de bunu anlıyor olmak acı veriyor bana, Mitralyöz kullanmanın gerekliliğini
anlıyorum ama eskiden yalnızca isterdim.