Ekrem Tüzün
@Ekremtuzun
Arayışın Kitabı
Yakalanan Zaman, 7 serilik romanın neden yazıldığının eseridir. Bir arayış kitabıdır. Kayıp bir zamanın arayışı yani anlatıcının haz aldığı anların kaynağına yaptığı bir dalıştır, şuan yaşadığı zamandan kopuştur.Bu kadar uzun bir kitabı yazdıran şey içgüdüdür. “Sanantta mazerete yer yoktur,sanatçı her an içgüdüsüne kulak vermek zorundadır.” Anlatıcının zamanını geçirdiği Balbec,Paris, Venedik ve davetler ve buradaki karakterlerin hepsini anımsatan yegane şey, eskiden işitilmiş bir ses eskiden solunmuş bir koku ve şimdiki anda tekrar yaşandığında “zamandan sıyrılmış insanı tekrar yaratır.” Yani zamandan sıyrılarak peşine düştüğümüz şey yaşanmışlıklardır yani yaşamın kendisidir. “Zamanın dışında yer alan insanın gelecekten nasıl bir korkusu olsun? Burada gelecekten kastettiği şey ölümdür.
Nesnelerin özü hayal gücü ile birleşince ölüm korkusunu dağılmasına yani zamanın dışında ortaya çıkıyor. Hafızadaki güzel bir koku, ses, tat veya bir görsel o duyguyu tekrar çağrıştırdığında, hafızamız o dönem yaşadığımız acı hatıraları bu güzel ana karıştırmıyor. Şimdiki zamanda yaşanılan gerçeklikler ise hayal kırıklığıdır. Gerçekliğin ölçütü İzlenimdir. Özü olmayan nesnelerin verdiği hazlar gerçek değil, kederdir.”Bilgin için deney ne ise yazar için izlenim odur.” Balbec, anlatıcının zihni içerisindeki izlenimdir. Combray, madleni çaya batırdıktan sonra bardaktan fırlayanlar yaşanmışlıklardır, tabağa çarpan kaşık sesleri Balbec’tir, döşeme taşları arasındaki yüksekli farkı Venedik’tir.
“İnsan hissetmediği bir hazzı okura aktarmayı umabilir mi”? diyor Proust. Aynı soru şu şekilde sorulabilir: Proustun doğduğu evi, Balbeki,Combrayi ziyaret edip anlatıcının gözündeki yaşanmış duyguları yaşayabilir miyiz? Şöyle cevaplıyor:” Kendi kişisel çabamızla çözmek,aydınlanmak zorunda