"Nedenleri açık açık anlatabileceğimi sanmıyorum."
"Önemli değil. Sen anlat. Bu daha ilk konuşmamız."
Baley, "Solaria'lılar insanların milyon yıl boyunca sahip oldukları bir şeyden vaz geçmişler," diye başladı, "Bu atom gücünden, kentlerden, tarımdan, araç ve gereçlerden, ateşten... her şeyden, her şeyden daha değerli olan bir şeydi. Çünkü bu diğer şeylerin mümkün olmasını sağlıyordu."
"Tahminde bulunmak istemiyorum, Baley. Bu neydi?"
"Kabile, efendim. Kişiler arasındaki iş birliği. Solaria bundan tümüyle vazgeçmiş. Orası yalnız yaşayan kişilerden oluşan bir dünya. Gezegendeki tek sosyolog da bu yüzden pek memnun. Ha, aklıma gelmişken o sosyoloji uzmanının sosyoji matematiğin adını bile duymamış olduğunu söylemeliyim. Çünkü o kendi bilimini yaratmakla meşgul. Ona bu konuyu öğretecek, kendisine yardım edecek, gözünden kaçan şeyleri düşünebilecek kimse de yok. Solaria'da gerçekten gelişmiş olan tek bilim robotik. Ve bununla da sadece bir avuç insan ilgileniyor... İş robotlarla insanların birbirlerine yaptıkları etkinin analizine gelince, bunu başaramadılar ve bir Arzlıyı yardıma çağırdılar.
Solaria sanatı soyut, efendim. Arzda da soyut sanat var. Ama bu genel sanatın sadece bir kolu. Ancak bu Solaria'da tek sanat. O insanca hava kaybolmuş. Heyecanla beklenen gelecekteyse insanlar daha doğdukları an bir- birlerinden ayrılacaklar. Çocuklar da yapay tohumlamayla oluşturulacak.
Minnim mırıldandı." Pek korkunç şeyler bunlar. Ama zararlı mı?"
"Bence öyle, Insanların birbirlerine yaptıkları etki ortadan kalkınca, hayata karşı duyulan o en güçlü ilgi de sönmüş. Entellektüel değerlerin çoğu kaybolmuş. Yaşamak için gerekli nedenlerin çoğu unutulmuş. Bir görüntüyle konuşmak, bir kimseyi görmenin yerini alamaz. Solaria'lılar, kendileri de, görüntüyle bağlantı kurmanın uzak