Değerli eğitimci, siyasetçi, yazar Mustafa Gazalcı’nın kaleminden, içeriğiyle okurunu geçmişe taşıyan “Yolumuzu Aydınlatanlar – Cumhuriyet’in 10 Eğitim Yıldızı” adlı kitaptan söz edeceğim sizlere… Cumhuriyet Devrimi’nin büyük ülküsü “fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür” kuşaklar yetiştirme atılımının özverili, çalışkan yıldızları; Mustafa Necati, Vasıf Çınar, Dr. Reşit Galip, Saffet Arıkan, Hasan Âli Yücel, İsmail Hakkı Tonguç, Nafi Atuf Kansu, İsmail Hakkı Baltacıoğlu, Rüştü Uzel, Rauf İnan’ın eşsiz eğitim mücadelesini anlatan eserin arka kapak yazısında belirtildiği gibi, kitaptaki her satır, bu büyük savaşıma duyulan minnettarlığın saygı duruşu niteliğinde…
Şöyle diyor Mustafa Gazalcı:
“…yokluk, yoksunluk içinde 20-25 yılda eğitim alanında büyük başarılar elde edildi. Peki, bu nasıl başarıldı? İşte bu soruya yanıt için hazırlandı bu kitap. Bunun için Cumhuriyet’in eğitim devrimini hazırlayan, görüş bildiren, uygulayan 10 eğitim yıldızımızı öne çıkardık… Elbette bu eğitim devrimine hizmet edenler bu 10 kişiyle sınırlı değildir. Daha birçok adsız kahraman ve eğitimci olduğunu biliyoruz. Biz bu kişileri saptarken onların eğitimciliği yanında uygulamalarına da baktık. Eğitimimiz bugün yıllardır dinselleştirmeye, özelleştirmeye çalışan karşıdevrimcilere karşın yıkılmadıysa, bunu temeli sağlam atan bu kadrolara borçluyuz…”
O zamanları, yaşadığımız dünya düzeniyle eşleştirmek olanaksız… Bir yeniden doğuşun öyküsünü okuyoruz. Kitaptan bir alıntı; Mehmet Başaran’ın “Tonguç Baba” şiirindeki dizeler, verilen mücadelenin izlerini taşıyor:
"Otlar, böcekler gibiydik bozkırda. (…) Unutulmuş unutulmuş unutulmuş köylerdik…"
Unutulmuş köylerin, unutulmuş insanların, unutulmuş çocukların yaşamına dokunmak büyük yürekli eğitimcilerin yazdığı destana dönüşmüş adeta. Toplumun