Zorba davranışları ele alalım, örneğin. Büyük servet farklılığı barındıran ülkelerde zorbalık daha fazladır çünkü statü farkları daha büyüktür. Ya da Wilkinson'ın deyişiyle ortaya öyle "psikososyal sonuçlar" çıkar ki, eşitsiz toplumlarda yaşayanlar, başkalarının kendilerine bakışı konusunda endişelenmeye daha çok vakit harcarlar. Bu da ilişkilerin niteliğini baltalar. Mesela kendini yabancılara güvensizlik ve statü kaygısı şeklinde gösterebilir. Buna karşılık, yaşanan stres de hastalıkların ve kronik sağlık sorunlarının önemli belirleyicilerinden biridir.
İster depresyon vakalarına bakın ister psikolojik yıpranma, uyuşturucu kullanımı, üniversite terk etme oranları, obezite, mutsuz çocukluk, seçimlere düşük katılım ya da toplumsal ve siyasi güvensizliğe, kanıtlar her seferinde aynı faili işaret ediyor: eşitsizlik.
Shafir aradığı şeyi 13.000 kilometre ötede, kırsal Hindistan'ın Vilupuram ve Tiruvannamalai bölgelerinde buldu. Koşullar mükemmeldi, öyle ki bölgedeki şeker pancarı çiftçileri yıllık gelirlerinin %60'ını hasadın hemen akabinde, bir kerede alıyordu. Dolayısıyla yılın bir kısmında cepleri dolu, bir kısmındaysa yoksuldular. Peki, deneyde nasıllardı? Nispeten yoksul oldukları dönemde, bilişsel testlerde ciddi ölçüde daha başarısızdılar ama bir sebep- ten aptallaştıkları için değil -sonuçta hala aynı Hintli şeker pancarı çiftçileriydiler- sadece ve sadece zihinsel bant genişlikleri harcandığı için.
"Üstümüzdeki etkisi 13 ila 14 IQ puanı kadardır," diyor Shafir. "Bu da bir gece uykusuz kalmanın ya da alkolikliğin etkileriyle karşılaştırılabilecek niteliktedir."
Gelin rakamlara göz atalım. ABD' de yoksulluğu ortadan kaldırmak sadece 175 milyar dolara mal oluyor ki bu da GSYH'nin %1'inden az.48 Tutar kabaca ABD askeri harcamalarının dörtte birine denk. Yoksulluğa açılan savaşı kazanmak, Afganistan ve Irak'taki savaşlara kıyasla kelepir sayılır. Harvard'ın yaptığı bir çalışmaya göre bu savaşların tahmini maliyeti 4-6 trilyon dolar gibi akıllara durgunluk veren bir rakam. İşin doğrusu, dünyanın tüm gelişmiş ülkeleri yoksulluğun kökünü kazıyacak imkanlara yıllar öncesinden beri sahip.