Barış Yaylan
@Gizemli_Kesif
Düşün, düşün de kendini anla!
instagram.com/cizgelkalem
Türk Dili ve Edebiyatı | ∞
Aydın
24 Mayıs 2001
745 okur puanı
Ocak 2020 tarihinde katıldı
Barış Yaylan
, bir kitap okudu8/10
11 günde okudu
·Okunma: 25 Nisan 2025 00:00
·2025 6. kitabı
Kaynaklardan anlaşıldığına göre Gök Türk ülkesinde cari cezai hükümler şunlar idi:
- Zina yapan evlilerin cezası, idam.
- Adam öldürme, idam.
- Soygun yapan, bağlı at çalan, idam.
- Genç kızları aldatanlar ağır bir şekilde mal ile tazminat ödemek zorunda bırakıldıktan sonra, o kızla mutlaka evlenmesi gerekirdi.
- Adam yaralayanlar, yaranın derecesine göre mal-mülk ödemek sûretiyle suçlarını tazmin ederlerdi.
- At ve koyun çalanlar on katından fazlasını ödemeye mahkum edilirdi.
- Diğer hafif suçlar 10 günü geçmemek üzere cezalandırılırdı.
- Vatana ihanet edenler, ordudan kaçanlar ölüme mahkum edilirdi.
- Ceza işlemleri herkese hiçbir fark gözetmeksizin aynen uygulanırdı.
Gök Türk Devleti'nde yüksek devlet mahkemesine "yargu" denirdi. Yine kaynaklar araştırıldığında bir adliye (könilik) müessesi olduğu da anlaşılıyor. Yarguların vazifeleri töreyi ve örfî hukuku uygulamaktı. Ünlü Gök Türk devlet adamı Tonyukuk, mahkeme başkanlığı; yani yarganlık yapmıştı. Hükümdarlar da yarganlık yaparlardı.
Kitabelere göre devlet hiyerarşisi şöyle sıralanmaktadır: Kağan, ailesi, bodun, şadapıt beyler, tarhanlar, buyruk beyler, dokuz-oğuz beyleri, vb. Çin kaynakları ise, kağan ve hatunu söyledikten sonra en büyük unvan olarak yabgu, sonra şad, tegin, tudun, ilteber ve erkinden bahsetmektedir.
Hükûmetin başında hanedan olmayan aygucılar veya ügeler bulunurdu. Bunlara ilaveten, devlet merkezinde ayrıca tamgacı ve bitigçiler bulunurdu. Tamgacılar katip ve mühürdar, bitigçiler ise haberleşmeden sorumlu katipler.