sh
@Gnn10
Instagram: instagram.com/okunmamisalinti...
Youtube: youtube.com/@okunmamisalint...
Şu anda okuduğu kitap
Petrol yatırımı resmen saatli bomba gibi aman dikkat edin
21. yüzyılın ilk on yılında ağır petrollerin önemi aşırı abartıldı, çünkü günümüzdeki petrol tüketimiyle bu rezervlerin birkaç yüzyıl daha dayanacağı düşünülüyordu. Gelgelelim yeraltında ne kadar çok bitüm bulursak bulalım neticede ağır petrollerin dünyadaki toplam üretimi asla günlük dört milyon varili (toplam yekûnun %4'ünden biraz fazlasını) geçmeyecek, bunun nedeni de bitüm rezervlerinin değil zorunlu diğer araçların yani bu rezervleri dönüştürmekte kullanılacak suyun, ısının ve ilave hafif hidrokarbon kaynaklarının kısıtlı olması. Ayrıca, bu kaynağın işletilmesinin çevreye verdiği hasar diğer enerji kaynaklarıyla kıyaslanmayacak derecede büyük: Söz konusu işlem CO2 salımlarında artışın yanı sıra yüzey sularının ve akiferlerin (benzen, toluen, dioksinler gibi) son derece zehirli ve kanserojen maddelerle kirlenmesine, ağır petrol yataklarının üstünde bulunan selvaların ve ormanların yok edilmesine yol açarak misliyle olumsuz etki yaratıyor. Bir taraftan sayısız tür için son derece değerli yaşam alanları yok olurken toprağın altüst edilmesi onu erozyona meyilli, savunmasız hale getiriyor. Keza, ağır petrollerin devreye sokulması çevresel hasarın yanı sıra ekonomik zarara da yol açıyor: Petrolün varil fiyatı ne olursa olsun, ondan bağımsız olarak, enerjinin artan maliyeti yüzünden, bu işletme yöntemi mali açıdan asla kazançlı olamaz. İsterseniz bunu, YPF'nin kamulaştırılması için kendilerine ödenen parayla Kanadalı Talisman'ı satın alan, birkaç yıl sonra da 1,8 milyar dolar zararla apar topar satan Repsol'a soralım.
Reklam
Venezuela'yı diktatörler sömürüyor deniyor ya pek öyle değil
Venezuela açısından ise durum çok daha istikrarsızdı. Orinoco kuşağında su bol olmasına rağmen doğal gaz Kanada'da olduğu kadar bol değildi, ayrıca bölgenin ulaşımı coğrafi olarak zor ve altyapısı da kısıtlıydı. Venezuela'da başlangıçtan itibaren, ağır petrollerin yine Venezuela'nın Maracaibo Körfezi'nden çıkarılan hafif petrolle karıştırılması tercih edildi. Fakat bu çok geçmeden iki elverişsiz sonuca yol açtı: Birincisi orimulsion adı verilen karışımın niteliği Maracaibo'dan çıkan yüksek kaliteli petrole kıyasla daha değersiz ve üretim maliyeti ise daha yüksekti, bunun sonucunda da Venezuela'nın toplam petrol üretimi arttığı halde gelirleri azaldı. Ayrıca Maracaibo petrolü de 2000 başlarından itibaren azalmaya başladı; Venezuela da ham petrolde kendi özelinde peak oil yaşadı. Dolayısıyla orimulsion yapmak için gereken hafif petrolün temininde kısa sürede sıkıntı yaşandı; herhangi bir petrol işe yaramıyor, yüksek kalite olması ve bunun Venezuela'yla anlaşmaya yanaşacak bir bağışçı ülkeden gelmesi gerekiyordu. Hal böyle olunca, Venezuela Cezayir'den çok yüksek fiyatla petrol ithal etmeye başladı, bu da elde edilen ekonomik faydayı kısa sürede düşürdü; öyle ki bugün ülkenin bulunduğu felç haline sürükleyen büyük oranda petrol endüstrisinde yaşanan sorunlardır.
Enerji sınırlıysa ekonomik büyüme de sınırlıdır.
Enerji olmadan ekonomik faaliyet gerçekleşemez; ne kamyonlar, ekskavatörler ne de traktörler ve arabalar yerinden oynar. Plastik ya da gübre üretimi yapılamaz, sular arıtılamaz, sağlık hizmetleri yerine getirilemez. Enerji olmadan hiçbir şey işlemez.
Sonlu bir gezegende sonsuz biçimde büyüme becerisine sahip bir ekonomik sistem bulabilir misiniz? Soyut varlıklardan değil "fiziksel varlığa" sahip bir ekonomik sistemden söz ediyoruz; bugüne kadar gelmiş geçmiş bütün ekonomik sistemler öyleydi, halihazırdakiler de öyle, olması gereken de budur.
Klasik eğitim almış iktisatçı maddi dünyanın ekonomi dünyasına fiziksel sınırlar konması fikrini reddedebilir; bu yaklaşımı kabalık, cahillik, çiğlik, saflık olarak görebilir (örneğin Paul Krugman "Hatalar ve Salımlar" adlı bir makalesinde buna benzer bir şey söylüyordu). Fakat maalesef, dünyanın ekonomik gerçekliğine ve evrimine dair ayrıntılı araştırmalar ekonominin fiziksel bir temele oturduğunu, dolayısıyla gezegenin sınırlarına tabi olduğunu ortaya koyuyor: Ekonominin "soyut bir varlık" olmadığını, "fiziksel mahiyeti" olduğunu, herkes ve her şey gibi mekaniğin ve termodinamiğin yasalarına göre belirlendiğini gösteriyor.
Reklam