Medeniyet adına atılan her adımda dinin olumlu ya da olumsuz etkisini görmek mümkündür. O halde din, dünya tarihi boyunca gerek toplumsal gerekse bireysel hayatları şekillendiren önemli biri olgudur.
93 Harbi denen 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı Ermeni Meselesi için dönüm noktasıdır. Rusların Doğu Anadolu’da işgal ettikleri toprakların Ermeniler tarafından işletilmesine izin vermiştir.
Van ise Ermeni milliyetçiliğinin alevlendiği “Ermeni ulusunun kalbi” olarak stratejik öneme sahip bir Osmanlı kentlerinden birisidir.
Osmanlı Devleti içinde yaşayan Ermenilerin sosyal koşulları misyonerlerin etkili olmasının yolunu açmıştır. Devletin eğitimli insana duyduğu ihtiyaç ve bunu karşılayamaması, sağlık hizmetinin yetersizliği, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinin merkezden uzak olup asayişin sağlanamaması, ABD’li misyonerlerin etkilerini arttırmıştır.
*En etkili silah ise Anadolu’da ABD tarafından açılan okullarda Ermeni dili öğretilmesidir.
Anadolu’ya Amerika’dan gelen misyonerlerin başlangıçtaki hedefi; Müslümanları ve Yahudilerin Hristiyanlaştırılmasıdır. Ancak geleneksel Osmanlı yaşam tarzı, müslüman halkın islamiyete olan bağlılığı, Osmanlının dinsel özgürlük konusundaki katı anlayışı, din değiştirenlerin ölümle cezalandırılması Müslümanları Protestanlaştırma çabalarının başarısızlığında etkili olmuştur.