Hayrettin Erkan

… ANLAMIN MANTIĞI (DELEUZE 1969) • Dilbilimsel anlamlamaya, mantıksal referansa veya fenomenolojik öze indirgenemeyen anlam, önermenin ondan ayrı olan ifade edilenidir. Verili bir durumda "olayın" bundan bir araya getirilmesine izin veren odur. İdrak edilmesi anlamsızlıktan veya paradokslardan asla yalıtılamayacak olan anlam, mantık gibi bilimin de elinden kaçar, felsefenin ve edebiyatın has nesnesi hâline gelir. … Deleuze'de her zaman olduğu gibi, merkezi k I kavramlar oluş hâlindedir, biteviye bir tekrar açımlanmanın nesnesidirler, göçebeleşirler; öyle ki, anlam temasını tam olarak tanımlayabilmek, kavramın düzeltmelere tabi tutularak başka terimlere dönüştürüldüğü durumları (ki kavram buralarda mevcutsa da açıkça mevcut değildir, düşünme işine olduğu gibi dahil edilmiştir) ele almak demektir. Son olarak, anlam idesini kavramak demek, Deleuze'ün kendi önüne sürekli koyduğu, yani düşünmenin ne olduğu, “düşünce imajı"nın ne olduğu problemine erişmek demektir. Dolayısıyla anlam mefhumunda mevzu bahis olan, düşüncenin kaderi ve Deleuze felsefesidir. …

Sayfa 31·Kitabı okudu

bkmkitapcom

@bkmkitap·Reklam

Etimoloji Defteri

Mücellit Nedir ?

Hayrettin Erkan

… Stoacılar'a göre gerçek olan tek zaman, Kronos'un yoğun ve tok şimdisidir. Cisimler, birbirleriyle karışarak ve çarpışarak Kronos'u doldurur. Cisme iliştirilmiş şimdiye ve Kronos'a bu şekilde öncelik verilmesi, revak mensubu bu filozofların Aion'u -zamanın bütünü ve geçmişle geleceğin sonsuz zamansal uzanımını gerçek olarak ele almasına engel olur. Aslında belirsiz zaman (Aion) cisimlerin dünyasına ilişiktir, bu dünyayla "birlikte gelir" ya da onun sonucudur. Ancak düşüncenin cisimler ve dünyanın varoluşundan yola çıkan geriye dönük hareketi sayesinde bir yarı-varlık edinebilir. Zaman da boşluk gibi cisimsizdir, bu suretle de önermenin ifade ettiği her şey gibi, der tarihçi Victor Goldschmidt, vücuda gelme ya da etkin bir virtüellik gücünün isnat edilemeyeceği bir "gerçekdışı"dır (GOLDSCHMIDT, 1969, s. 38, 189). Deleuze'de "vücuda gelme", "cisimleşme" ya da "gerçekleşme” fikirleriyle ima edilenin aksine bu virtüel, hiçbir etkililiğe sahip değildir. …

Sayfa 26·Kitabı okudu

Hayrettin Erkan

… Aion saf Zaman olarak bizatihi Olaydır (ya da yara ya da ölüm): (5) "Düz çizgi ve boş form olan bu Aion, sonuç-olayların zamanıdır" (LS 1969, s. 79 [82]). (6) "Aion, rastlantısal noktanın çizdiği düz çizgidir” (s. 80 [83]). (7) "O hâlde, şeylerle önermeler arasına bir sınır çizmek, yüzey etkilerinin ya da olayların ortamı olarak Aion'a düşer: Aion bu sınırı dümdüz çizgisiyle çeker” (s. 194 [187], 23. dizi, "Aion Üzerine")./ Heterojen dizileri iletişime geçirerek anlamı üreten paradoksal nesnenin yer değiştirmesi, Aion'un düz çizgisini çizen noktanın ta kendisidir. Rastlantısal noktanın iletişime geçirdiği olaylar, aynı zamanda bir yüzey de olan bu çizgi üzerinde dağılmış olarak bulunur. (8) "Her olay diğer tüm olaylarla iletişim içindedir, bunların hepsi bir ve aynı Olayı, ebedi bir hakikate sahip olmalarını sağlayan Aion olayını meydana getirirler" (s. 80-81 [83-84]). …

Sayfa 25·Kitabı okudu

Takip Önerileri

Hayrettin Erkan

… Anlam olmadan önerme olmaz… …

Sayfa 25·Kitabı okudu

Hayrettin Erkan

… Herakleitos'ta geçen Aion terimi (bkz. fr. 59 "Yaşam süremiz -Aion- oyun oynayan bir çocuktur", çev. Yves Banistini) bundan önce İlyada'da da geçer (XIX, 27) ve yaşam gücüne işaret eder (bkz. Latince juvenis). Daha sonra anlamının genişlemesiyle, insan yaşamının süresini, en sonunda da Stoacılar'da olduğu gibi, ebedi ve sınırsız, başı sonu olmayan zamanı ifade eder hâle gelir (bkz. Bréhier ve Goldschmidt). Stoacılığın "dehası"nın, (LS 1969, s. 15 [22]) nedenselliği ikiye ayırarak bir yanda nedenler ve cisimler, öbür yanda cisimsiz, saf sonuçlar arasında bir kesinti yaratmak olduğunu biliyoruz (LS 1969, s. 15 [22] - N.B. aşağıdaki referansların tümü bu kitabadır ve kitabın adı her seferinde tekrar edilmeyecektir). "Öyle ki zaman iki kez kavranmalıdır..." (s. 14 [21]), der Deleuze. Yani Kronos, şunları temsil etmekle yükümlüdür: (1) eylemde bulunan/etkileyen ve etkilere maruz kalan cisimlerin "yaşayan şimdi"si; "cisimlerin ve şey durumlarının tek zamanı şimdidir" (s. 13 [20]) ve tek gerçek zamandır, (2) "zamanda yalnızca şimdi vardır" (s. 14 [21]). Hâlbuki diğer taraftan Aion, yüzeyin etkisi olan olaylara veya saf hâldeki oluşlara has zamansal boyutu temsil eder, bu olaylar ise, cisimlerin eylemlerinin kaçınılmaz sonucu olarak, var olmasalar da zamanda "içten-içe-olurlar" [in-sister], yani "varlık-dışı"dırlar. Şimdinin olmadığı Aion, geçmişe ve geleceğe sonsuzca bölünür (s. 14 [21]). Olaylar: (3) "yaşayan şimdiler değil mastarlardır: sınırsız Aion, daima şimdiden kaçarak sonsuzca geçmişe ve geleceğe bölünen oluştur"(s. 14 [21]). Aion böylece, cisimsiz, varlık-dışı olan olayları ya da anlamları bir araya getiren zamanı teşkil eder. Böylece zamanın üç çekiminin homojen olmayan bir şekilde kavramlaştırılmasına (geçmiş, şimdi, gelecek, bir ve aynı zamanın kısımları

Sayfa 24·Kitabı okudu