Karşı bellek bu ayrımdaki "dışarıda kalan" geçmişi temsil eder ve işlevsel belleğin dışladığı, bastırıp kenara ittiği geçmişi yeniden kolektif bilincin bir parçası haline getirir.
.toplumsal hafıza sadece "geçmişin depolanması" değil, hatırlama ve unutma politikalarıyla sürekli yeniden kurulan bir alandır. Bu alanda devletler veya kurumlar kendi varlıklarını güçlendirmek için geçmişin yalnızca belli kısımlarını işlevsel hâle getirir, diğerlerini arka plana iterler. Buna işlevsel kültürel bellek adı verilmektedir.
..tarihsel hafıza daha öznel bir süreçtir ve bir grupla ilgili belirli anlatılara, değerlere ve önyargılara odaklanır. Bunlar sürekli canlı tutulur ve hafıza araçlarıyla yeniden üretilir. Bu üretimin büyük kısmı da mitolojiden ve kurgudan ibarettir.