Abbasi devrinin en büyük edibi. Nesir yazarı ve bu ekolün kurucusudur.
Basra'da fakir bir ailede dünyaya gelir. Asıl adı Amr b. Bahr b. Mahbub künyesi ise Ebû Osman'dır.
Göz yuvarlağı patlak olduğu için "Pörtlek göz" anlamına gelen Câhiz lakabını almış ve Arap Edebiyatında bu lakabıyla tanınmıştır.
Fakir bir ailede doğmuş, belirli bir yaşa geldikten sonra Basra'da Sihan nehri kıyısında ekmek ve balık satarak ailesinin geçimini temin etmeye çalışmıştır. Fakat yeterli olmamış.
Bir keresinde eve geldiğinde annesi onun önüne ekmek yerine kitap koymuş, sebebini sorunca da "eve getirdiklerin bunlar" demiş.
Câhiz neşeli, latife yapmaktan hoşlanan bir edipti. Halkın kendisini Câhiz yerine Ebû Osman diye çağırmasını çok istermiş.
Kendisinden bahsederken şöyle der: Bir kadının dışında hiçbir şey beni mahcup etmez.
Bir gün kadının biri elinden tutup marangoza götürür. Marangoza Câhiz'ı gösterip şöyle der: İşte bunun gibi bir korkuluk yap.
Bir gün Câhiz dua ediyor... Hizmetçisi sorar.
Nçin dua ediyorsun: O da "Allah'ın beni güzel etmesi için dua ediyorum der". Hizmetçi cevaben "Yeniden yaratması daha kolay olur" der.
Ömrünün sonlarına doğru vücuduna felç iner ve 7 yıl bu halde kaldıktan sonra üzerine kitap ciltlerinin yıkılması sonucu 95 yaşında vefat eder...