Bu devletin kurucu devlet başkanı, çeşitli konuşmalarında Kürd sorunu diye bir sorunun olduğunu; Kürd halkının varlığını, Kürd ulusunun varlığını söylemekle kalmamış; bu sorunun, çözümü için otonomi benzeri önerilerde de bulunmuştur. Mustafa Kemal Atatürk'ten söz ediyorum. Bu devletin ikinci başkanı ve Türkiye Cumhuriyeti'nin ikinci adamı İsmet İnönü, Lozan'a, Türklerin ve Kürdlerin ortak temsilcisi olarak gittiğini deklere etmiştir, Kürd sorunu konusunda, Kürd halkının varlığı konusunda, birçok beyanı mevcuttur.