Abdülhamit kendi kesesinden yaptırdığı şişli Etfal hastanesi ile tesis masrafını kısmen tefsiye ettiği darülaceze, yeni postahane, çemberlitaş’ta sonradan maarif nezaretine tahsis edilen darülfünun binası, bilhassa İstanbul’u susuzluktan kurtaran Hamidiye suyu hep onun eserleridir. İlk defa tahrir-i nüfüs teşkilatı yapılmış, bütün memlekette ticaret, ziraat, sanayi odaları Abdülhamit zamanında yapmıştır.
Abdülhamit bazı vilayetlerde darülmuallimler, bazı vilayetlerde hukuk mektepleri yaptırdı. Kurduğu kültür müesseseleriyle binların en mühimleri: ( müze-i Hümayun- eski eserler müzesi ), askeri müze, Beyazıt kütüphanesi, yıldız kütüphanesi, ( tıbbiye mektebi- Haydar paşa lisesi ) hep onun gününde meydana getirilmiş irfan müesseselerdir.
Abdülhamit Bütün Vilayetlerde sancakların çoğunda ( idadiler- liseler ) açtırıp bunlar için binalar yaptırmış kazalarda ( rüştiyeler- ortaokullar ) kurdurtmuştur. İptidai denilen mektepleri köylere kadar sokan O dur. Rüştiye derecesinden itibaren yabancı dil tahsilinin mecburi tutulaması da onun devrimdedir.
Abdülhamit bir takım idari taksiratına mukabil memlekete çok büyük iyilikleri vardır. Eserleri ve tesisatı hakkında ciltler, kitaplar yazılabilir.En büyük iyilikleri maarif sahasındadır. Memleketin diyor seviyesini yükselten sultan Hamid’dir. Yarattığı eserler bugün bile meydandadır, Anıları kimse inkar edemez. hakk-I insafla kaydedeceğimiz eserlerinin göz önünde olanları şunlardır: mekteb-I mülkiye, hukuk, fen, edebiyat ( darülfünün- üniversite) ( sanayi-i Nefise - güzel sanatlar akademisi ), Yüksek mühendis mektebi, maliye mektebi, ticaret mektebi, Halkalı ziraat mektebi, gibi yüksek tahsil müesseselerinin hepsi Abdülhamit devrinde kurulmuştur. Bunlardan başka, ticaret-i Bahriye, orman ve maadan, lisan dilsiz- ama mektepleri darülmualimat, kız sanayi mektebi, onun eseridir.