medine
@Med1net
Alıntılarım notlarımdır. Kitabı ve bağlamını bilmeden yanlış anlayabilirsiniz.
Şu anda okuduğu kitaplar
Eğer insanların yaptıkları seçimler, nedeni olmayan esrarengiz kararların sonucu ise veya belirlenmesi mümkün olmayan akıl-dışı süreçlerin, mekanizmaların eseri ise bu seçimlerde bulunan insanların bu tür cezalara uğratılmalarının, toplumun intikam duygularını tatmin etmek dışında anlamlı ne tür bir değeri olabilir?
Reklam
Özgürlüğün Spinozacı bu tanımı, bir başkası, yabancı kavramının içine insanın kendi tutkularını, içgüdülerini de sokabileceğimiz bir şekilde genişletebilir. Bu durumda, yukarıda işaret ettiğimiz, tutkuları, içgüdüleri tarafından belirlenen bir insan, bu kendisine dıştan olan şeyler tarafından belirlenmesi anlamında özgür olmayan bir insan olarak yorumlanabilir. Yine bu durumda özgür insan, başka insanların, toplumun önyargılarından, baskılarından kurtulmuş olduğu gibi, kendi tutkularından özgürleşmiş bir insan olarak ele alınabilir. Sonuç olarak bu insan kendi aklı, kendi hakikati, kendi doğruları tarafından belirlenmiş olan ve bu sözü edilen şeylere kendi isteği ile bilerek itaat eden bir insan olarak tanımlanmış olur.
Buradan özgürlüğün esas itibariyle bir güçten çok, zihin durumu olduğu ortaya çıkmaktadır.
Spinoza için özgürlük, herhangi bir nedeni olmayan bir fiilde bulunma gücü değildir. Başka bir ifadeyle özgürlük, herhangi bir neden tarafından belirlenmemişlik (indetermination) değildir; tersine, bir belirlenmedir (determination); ancak bize yabancı olan, dıştan olan bir neden tarafından belirlenmemiz değil de bizim kendimiz tarafından belirlenmemiz, yani kendi kendimizi belirlememizdir (self-determination).
Nedeni olmayan bir davranış veya seçim, nedeni olmayan bir eser kadar saçma ve anlaşılmaz bir şeydir.
Reklam