Mehmet Ali
@Memedali
İrfan Yalçın KlasikleriEdebiyat
İrfan Yalçın'ın her kitabını okuduğumda şu fikrim daha da perçinleniyor: Asla hakettiği ilgiliyi ve tanınırlığı görememiş, Türk Edebiyatının en önemli yazarlarından biri İrfan Yalçın'dır. Karakter derinliği her ne kadar kısıtlı tutulmuş olsa da bir çok sayfayı gerçekten nefesim daralarak okudum. Ara ara italik yazılarla 'flashback' hissiyatı veren geçişler tarzına farklılık katmış. Bitirdiğimde gerçekten iki büklüm olmuştum.
Bazen acıları çok uzaklarda arıyoruz; Afrika'daki zor yaşamlar, Filistin, uzak doğu vb. Halbuki çok uzak olmayan tarihimizde kendi içimizde yaşadıklarımız gerçekten akla hayale sığacak türde değil. Kitapta anlatılanların gerçek olduğununu havsala almıyor. Konu ve hikayenin akışı çok etkili ve derin yalnız, kitap mevcut sayfa sayısının iki hatta üç katı uzunlukta olsa ve bu sayfalarda karakterler derinleştirilse; Veli Kavas'ın, Sekemen'in, Emine'nin, Recep Çavuş'un yaşanan dönemdeki insan haline gelirkenki başından geçen olaylar ve psikolojileri irdelense, insanın gerçekten elinde imkan varken sınanması ile ilgili derinlik sağlansa bence bir Dostoyevski bir Yaşar Kemal eserinden hiç eksiği olmayacak. İrfan Yalçın'ın daha çok okunması dileğimle.
Güzel kitaplar, üzücü sonlara bir klasik...
Ben önce filmini izledim, hem de birkaç kez. Yıllar sonra kitabını okuduğumda Jack Nicholson'ın efsanevi oyunculuğu ile her sahne gözümde belirdi. Kitabın insanı içine alan havası sebebiyle sanki akıl hastanesinin içinde olayları izleyen biri gibiydim. Kitabı muhtemelen filmi kadar popüler olmadı, olmayacak ama insan doğasına ait, tamamen insana ait duygular ile ilgili birçok örnek içeren bir metin. Her güzel kitap gibi güzel bir sonla bitmiyor tabii ki, yaşama enerjisi doğru yönetilse çevresindeki herkese olumlu etkisi olacak mcmurphy ne yazık ki hiç haketmediği bir sonla karşılaşıyor. Kitapta anlatıcı olan bir başka hasta; 'Şef'. Onun hikayesinin geçtiği bölümlerde de kızılderili halkın yaşadığı zorluklar, zorunluluklarda insana kendisini kötü hissettiriyor. Farklı ülke edebiyatlarını denemek isteyen arkadaşlar için güzel bir metin.
Korkutucu Klasikler
Her Dostoyevski okuduğumda insana ve insanın duygu ve davranışlarına dair ne kadar derin hususlar bulsamda ilk aklıma gelen şu oluyor: Biz neden yıllarca 'Klasikler' den korkutulduk. Okuması bu kadar rahat, hem sürükleyici hem sizi hep 'an'da tutan nadide yazarlardan; ama Dostoyevski deyince okuması zor bulaşılmaması gereken bir yazar olduğu algısı sistematik olarak kafamıza yerleştirilmiş. Ortaokul-lise çağlarında okunup benimsenebilecek bir çok klasik varken eğitim sistemimiz ve öğretmenlerimiz ne yazık ki bu noktadan çok uzaktalar.
Diriliş yayınlarının özeni
Kitap bazı extra şiirler olsa da tabii ki Monna Rosa yı içermesiyle şiir sevenlerin kalbinde bambaşka bir yer tutuyor. Şiiri, hikayesini, Cemal Süreya'yı anlatan yazılar olduğu için tekrar etmeyeceğim. Yayınevine bir sitemim: bu kadar özel bir şiiri ve kitabı basarken akrostişi bozacak şekilde dizilişi nasıl yapabildiniz? Kıtaların ilk harfleri ile Muazzez Akkaya çıkması gerekirken ne yazık ki kıtalarda kaydırma yapılmış.
Halil Usta...
Ne söylenir, ne düşünülür, nasıl anlatılır Halil Usta ile ilgili hisler... Yine bir kaybeden yine bir tutunamayan hikayesi. İrfan Yalçın'ın edebiyatımızda bu kadar geride kalması, tanınırlığının çok yetersiz olması nasıl ve neyle açıklanabilir hiç bilmiyorum. İnsana ait duyguları, insanın nelere dayanıp yaşamaya devam etmek zorunda kaldığını; diğer taraftan da acımasızlığı, umursamazlığı, vicdansızlığı en çıplak haliyle yüzümüze tokat gibi vura vura anlatıyor. Her kitabında daha da güçlü anlatımına şaşmamak, ilk cümleden itibaren baş karakterin dünyasına girmemek mümkün değil. Kitabı bitirince çok yorgun, sırtınızda sanki tonla yük varmış hissiyle kapatıyorsunuz kapağını. Ah Halil ustam...