Ahmet TaşağılEski Türk Boyları Bu kitap, Türklerin tarihini ve tarihin önemli belirsizliklerini anlatan çok önemli bir bilgi içeriyor. Türklerin boylar şekilli örgütlenmesi ve servisi olarak geniş bir sahada varlıklarını sürdürebilme yeteneği, Türk milletinin profili şekillendirilmiş temel dinamiklerden biridir.
Türklerin bu kadar geniş bir coğrafyada varlığını sürdürebilmelerini sürdürebilmelerini sağlayan biri, farklı bilgisayarlar, farklı siyasi örgütlenmeler kurulabilmeleridir. Orta Avrupa'da devletler kurarken, Moğolistan ve Kuzey Çin'de farklı yapılar ortaya çıkıyorlar. Bu çok yönlü adaptasyon yeteneği, Türklerin ayrı ayrı uyum sağlama kabiliyetlerinin bir varlığıdır.
Ayrıca bu metinde vurgulanan "boyların ana gövde" kavramı da Türk milletinin birliğini koruma açısından kritiktir. Farklı rejimlerdeki Türk boyları, aynı kökenden paylaştıklarını ve birleştirdiklerini kabul ederek, Türk milletinin bir parçası olarak kimliklerini sürdürebilmişlerdir.
MÖ'nüzün 3. yüzyıldan kalma kitabının MS 10. yüzyıla kadar Volga Irmağı'nın yazdığı Türk boylarının geçmişlerinin incelenmesi ve farklı kaynakları karşılaştırarak bir ana gövde oluşturması, Türklerin İslam Öncesi döneminin kökeninin bilinmesi için önemli bir kaynak olmalıdır. Bu, tarihi ve kültürel kültürel Türklerin nasıl geliştiği ve değiştiği konusunda bir anlayış sağlar.
Bahaeddin Ögel Bu metin, Türklerin tarih boyunca planlı ve sistemli göçlerle eski dünyanın dört bir yanında yayıldığını ve çeşitli kültür ve medeniyetlerle etkileşimde bulunduğunu açıklıyor. Türkler, beyliklerden imparatorluklara ve modern devletlere kadar bir dizi siyasi yapı oluşturmuşlardır. Metinde, bu siyasi yapıların rastlantısal olmadığı, ortak bir devlet geleneğinin ürününün olduğu vurgulanıyor. Modern Türk devlet düşüncesinin sürdürülebilmesi için bu tarihî seyir, siyasi esaslar ve teşkilat yapılarına odaklanılması gerektiği belirtiliyor.
Metindeki yazar, Batı'nın erken devlet anlayışındaki etkileri göz önünde bulundurarak, Türk toplumunun tarihi, içtimaî ve iç dinamiklere dayalı bir devlet tanımı yapmaya çalışıyor. Avrupa-merkezci okumalar yerine Türk tarih ve kültürü, kendi oluşum sürecinde ele almanın daha sağlıklı sonuçlar vereceğine işaret ediyor. Türk devletinin içeriğinin unsurlarının, özellikle aile, halk, toprak, kağan, töre ve kut gibi soyut ve somut kavramlar olduğu vurgulanıyor. Yazar, Türk devlet geleneğini Bozkır, Uzakdoğu ve İslam kültür çevrelerini inceleyerek Türk devletin anlayışının tarihini kökenini araştırıyor Türklerde Devlet Anlayışı