Mehmet Musab Yerleşmiş
@Musabyerlesmis
Shanidar 1 ayrıca hayatının son döneminde yürümesini engelleyen dejeneratif bir kemik hastalığından muzdaripti ve sağ kolu görünüşe göre kol kemiği seviyesinden kesilmişti (bu, belgelenmiş en eski cerrahi müdahale olabilir). Bu kadar çok felakete rağmen bu kadar uzun yaşadıysa, bu birilerinin onunla ilgilendiği anlamına gelebilir. Shanidar 1 gibi vakalar ve ondan önce Dmanisi ve Sima de los Huesos'taki vaka lar insan ırkında bireylerin birbirlerine baktıklarını gösteriyor. Jean-Jacques Hublin, insan ırkının ayırt edici özelliklerinden birinin tam da merhamet olduğuna inanır Belki de akrabalık bağının bile söz konusu olmadığı topluluk üyelerine yardım etme eğilimi, aralarında o kadar güçlü bağlar olmayan diğer gruplarla rekabette önemli bir faktördü.
Aslında, tam da ahşap hızla bozulduğu için, mesafeli savaş tekniklerinin ne zaman geliştirildiğini bile bilmiyoruz. Ancak Homo sapiens tarafından işgal edilen yerlerde, belirli bir dönemden itibaren, yani aşağı yukarı 80 bin yıl öncesine ait, muhtemelen mızrakların veya okların tepesine takılan taş uçlar buluyoruz. Bu durumda sapiens Afrika'dan çıktığı sırada, uzaktan savaşmak için silahları vardı. Neandertal insanının yerleşimlerinde bu tür sivri uçlara hiç rastlanmadı; bu da kol kemiğinin yapısıyla birlikte göz önüne alındığında, Neandertal insanının farklı ve daha az etkili stratejilere başvurduğunu düşündürür... Shanidar(dokuz Neandertal insanının aşağı yukarı eksiksiz iskeletlerinin bulunduğu yer) 3'ün sol dokuzuncu kaburgasında, keskin bir şeyin neden olduğu ve kazara düşmeyle uyumlu olmayan bir yara bulunur. Tek muhtemel açıklama, Shanidar 3'ün "düşük kinetik enerjili" küçük bir uçla, yani bir ok ucuyla vurulmuş olduğudur.
Pişirilmiş gıdanın bir dereceye kadar önceden sindirilmiş olması bir avantaj sağlıyor olabilir, çünkü bu durum enerji tasarrufu sağlar (bazı araştırmalara göre yüzde 35'e kadar); veya pişirme daha geniş bir gıda kaynağı çeşitliliğinden yararlanmayı sağlar; ayrıca yüksek sıcaklıklarda bakteriler ölür ve hijyen şartları bundan fayda sağlar. Ne olursa olsun, pişmiş gıda tüketen insanların fiziksel performansı tüketmeyenlere (örneğin, beslenme rejimlerinin %87'si çiğ gıdalardan oluşan bazı Avustralya yerlilerine) göre epey daha yüksektir, dolayısıyla bir avantaj söz konusudur.
Küçük gruplara bölünmenin pratik bir nedeni de var. Bu kadar çok insanı beslemek için hemen her gün avlanmada çok başarılı olmak gerekir. Hâlbuki insanlar gruplara ayrılırsa ve herkes kendi başına avlanmaya giderse, en azından bazı grupların yiyecek bulma ve bir nesil daha hayatta kalma ihtimali artar. Böylece eski insan formları, yüz binlerce yıl hatta milyonlarca yıl boyunca yalıtılmış bir şekilde yaşayarak ve az sayıda göçmen alışverişinde bulunarak farklılaştı. Birçok form çıkmaza girdi ve soyu tükendi, ama biri tükenmedi (bizimki), yoksa burada bunu konuşuyor olmazdık.
İnsanlar göç etmek zorunda kaldıkları için göç ederlerdi. Biri çevreyle, diğeri nüfusla ilgili iki faktör, yani mevcut kaynakların miktarı ile onları paylaşacak insanların sayısı arasındaki denge tatmin edici olmadığında göç edilirdi. Belki de birilerinin Afrika'dan kuzeye, sonra daha da kuzeye, hatta Kafkasya'ya kadar gitmesi, diğer insan topluluklarıyla yiyecek için rekabet etmek zorunda kalmamak içindi.